Lise Diplomasıyla Fransa’da Üniversite: Şartlar ve Başvuru

Lise son sınıftaki öğrencilerle ve aileleriyle yaptığımız görüşmelerde Fransa genellikle Almanya ve İtalya’nın arkasından üçüncü sırada geliyor. Oysa Fransa’da lisans eğitimi, özellikle devlet üniversitelerindeki düşük harçlar, güçlü akademik gelenek ve geniş bölüm yelpazesiyle dikkatle bakılması gereken bir seçenek. Türk lise diplomasıyla doğrudan birinci sınıfa başvurmak mümkün; ancak süreç Türkiye’deki tercih sisteminden oldukça farklı işliyor

En büyük fark takvimde. Fransız devlet üniversitelerinin birinci sınıfına başvurular, siz daha lise son sınıfın ilk dönemindeyken başlıyor ve kapanıyor. Pek çok aile bunu öğrendiğinde bir yılı kaybetmiş oluyor. Bu yüzden aşağıda önce sistemin mantığını, ardından adım adım başvuru sürecini ve dikkat edilmesi gereken noktaları anlatıyoruz

Fransa’da lisans eğitimi sistemi nasıl işliyor?

Fransa’da yükseköğretim LMD olarak bilinen yapıya göre düzenleniyor: Licence (3 yıl), Master (2 yıl) ve Doctorat. Türkiye’deki dört yıllık lisansın aksine Fransız licence diploması üç yılda tamamlanıyor. Ardından gelen iki yıllık master ile birlikte toplam beş yıllık bir akademik yol oluşuyor

Lise mezunlarının girebileceği kurumları üç ana gruba ayırabiliriz:

• Devlet üniversiteleri: Licence programları sunuyor, harçları düşük ve eğitim dili neredeyse tamamen Fransızca
• Classes préparatoires (prépa): Grandes écoles adı verilen seçkin okullara hazırlayan iki yıllık yoğun programlar. Rekabeti çok yüksek ve yabancı öğrenciler için kabul oldukça zor
• Özel okullar ve işletme okulları: Çoğunlukla İngilizce bachelor programları sunuyor, harçları ise devlet üniversitelerinin çok üzerinde

Ayrıca BUT adı verilen, üniversitelere bağlı teknoloji enstitülerinde (IUT) verilen üç yıllık uygulamalı programlar da var. Bu programlar mühendislik, işletme ve bilişim alanlarında meslek odaklı bir eğitim arayanlar için iyi bir alternatif

Lise mezunu Fransa’da eğitim için hangi şartlar aranıyor?

Türk lise diploması, Fransa’da yükseköğretime erişim için genel olarak kabul görüyor. Ancak üniversiteler, diplomanın sizin ülkenizde de üniversiteye giriş hakkı verdiğini görmek isteyebiliyor. Bazı kurumlar bu nedenle YKS sonuç belgesi ya da Türkiye’de bir üniversiteye yerleşmeye uygun olduğunuzu gösteren bir belge talep edebiliyor. Başvurduğunuz kurumun istediği belgeleri tek tek kontrol etmek bu yüzden önemli

Temel şartları şöyle sıralayabiliriz:

• Lise diploması ve son üç yılın transkripti, yeminli tercüman tarafından Fransızcaya çevrilmiş olarak
• Devlet üniversitelerinin Fransızca programları için genellikle en az B2 seviyesinde Fransızca. Bu seviye çoğunlukla TCF DAP sınavı ya da DELF/DALF ile belgeleniyor
• Başvurulan bölümle ilgili derslerde güçlü notlar. Hukuk, tıp, psikoloji gibi talep gören alanlarda not ortalaması ciddi şekilde fark yaratıyor
• Motivasyon mektubu ve bazı programlarda CV

Motivasyon mektubu, özellikle not ortalaması sınırda olan öğrenciler için kabulü belirleyebiliyor. Nasıl yazılacağına dair ipuçlarını motivasyon mektubu nasıl yazılır yazımızda topladık

DAP ve Études en France: Başvuru süreci adım adım

Türkiye’den Fransız devlet üniversitelerinin licence birinci sınıfına başvuran öğrenciler, DAP (demande d’admission préalable) adı verilen ön kabul prosedürüne tabi. Türkiye, Campus France’ın Études en France platformunun kullanıldığı ülkeler arasında yer aldığı için başvuru bu çevrimiçi sistem üzerinden yapılıyor. Fransız lise diploması (baccalauréat) sahipleri ise Parcoursup sistemini kullanıyor; bu iki yolu karıştırmamak gerekiyor

1. Hazırlık (lise son sınıfın başı): Bölüm ve üniversite araştırması yapılır, Fransızca seviyesi değerlendirilir
2. Études en France hesabı: Platformda dosya oluşturulur, belgeler yüklenir ve DAP için genellikle en fazla üç üniversite tercihi yapılır
3. TCF DAP sınavı: Fransızca seviyenizi DELF B2 veya DALF ile belgeleyemiyorsanız, bu sınava başvuru döneminde girmeniz gerekiyor
4. Son başvuru tarihi: DAP dosyası çoğu yıl aralık ortası civarında kapanıyor. Kesin tarihi her yıl Campus France Türkiye duyuruyor
5. Campus France görüşmesi: Dosyanız incelendikten sonra eğitim planınızı ve motivasyonunuzu anlatacağınız bir görüşme yapılıyor
6. Üniversitelerin kararı: Yanıtlar genellikle bahar aylarında geliyor. Kabul alırsanız bir tercihi onaylıyorsunuz
7. Vize başvurusu: Kabul sonrası uzun süreli öğrenci vizesi için randevu alınıyor

Süreç ve ücretler hakkında en güncel bilgiyi Campus France resmi sitesinden takip etmenizi öneririz. Prosedür ve tarihler yıldan yıla değişebiliyor

Özel okullar ve İngilizce programlar için başvuru

Özel işletme okulları ve İngilizce bachelor programları genellikle DAP sürecine tabi değil; başvurular doğrudan okulun kendi sistemi üzerinden yapılıyor. Çoğu okul yıl içinde birkaç başvuru dönemi açıyor ve İngilizce yeterliliği için IELTS veya TOEFL istiyor. Yine de kabul sonrası vize aşamasında Études en France dosyası oluşturmanız gerekiyor

Fransa’da lisans eğitimi ücretleri ve yaşam maliyeti

Fransa’nın en büyük avantajlarından biri devlet üniversitelerindeki harçlar. AB dışından gelen öğrenciler için licence harcı 2019’dan bu yana yıllık yaklaşık 2.850 euro olarak belirlenmiş durumda. Ancak birçok üniversite yabancı öğrencilere kısmi ya da tam muafiyet uyguluyor ve bu durumda AB öğrencileriyle aynı, birkaç yüz euroluk harcı ödüyorsunuz. Buna her yıl ödenen ve yaklaşık 100 euro civarında olan CVEC katkı payı ekleniyor

Yaşam maliyeti tarafında Paris açık ara en pahalı şehir. Lyon, Toulouse, Montpellier, Lille ve Grenoble gibi öğrenci şehirleri hem daha uygun kiralar hem de güçlü üniversiteler sunuyor. Öğrenciler CAF adı verilen konut yardımından da şartları sağladıklarında yararlanabiliyor. Ülke genelindeki masrafları Fransa’ya eğitim yoluyla göç yazımızda daha geniş ele aldık

Fransızcanız yetersizse ne yapabilirsiniz?

Lise mezunlarının en sık karşılaştığı engel dil. Türkiye’de Fransız lisesi ya da Fransızca ağırlıklı bir okulda okumadıysanız, lise son sınıfta B2 seviyesine ulaşmak çoğu öğrenci için zor. Bu durumda üç gerçekçi seçenek var

• Bir yıllık dil hazırlığı: Fransız üniversitelerine bağlı dil merkezlerinde (DU FLE programları) bir yıl Fransızca okuyup ertesi yıl licence başvurusu yapmak. Bu programlar öğrenci vizesiyle de yapılabiliyor
• İngilizce bachelor: Bütçesi uygun olan öğrenciler için özel okulların İngilizce programları. Ancak günlük yaşam ve staj için Fransızca yine gerekecek
• Türkiye’de lisans, Fransa’da master: Fransa’da İngilizce master seçenekleri lisansa göre çok daha fazla. Bazı öğrenciler için bu yol daha mantıklı olabiliyor

Danışanlarımızdan birini örnek verelim: İzmir’de bir Anadolu lisesinden mezun olan bir öğrencimiz lise son sınıfta A2 seviyesindeydi. DAP başvurusu yerine önce Montpellier’deki bir üniversitenin dil programına kabul aldı, bir yıl boyunca Fransızca okudu ve yılın ortasında B2 sınavını geçti. Ertesi dönem, Fransa’dayken yaptığı başvuruyla ekonomi licence programına kabul edildi. Bir yıl kaybetmiş gibi görünse de dil ve ülkeye uyum açısından birinci sınıfa çok daha hazır başladı

Öğrenci vizesi ve Fransa’ya varış

Kabul aldıktan sonra uzun süreli öğrenci vizesi (VLS-TS) için başvuruyorsunuz. Başvuru Études en France dosyanız üzerinden başlıyor, ardından vize başvuru merkezinde biyometri ve belge teslimi yapılıyor. Mali yeterlilik, konaklama ve sağlık sigortası belgeleri bu aşamada en çok dikkat edilen kalemler. Sürenin ne kadar tuttuğunu ve hangi adımın nerede beklediğini Fransa öğrenci vizesi süresi yazımızda anlattık

Fransa’ya vardıktan sonra vizenizi çevrimiçi olarak doğrulatmanız gerekiyor. Bu adım unutulursa vizeniz oturum izni yerine geçmiyor ve ilerleyen dönemde ciddi sorun yaşayabiliyorsunuz

Sık yapılan hatalar

• DAP son başvuru tarihini kaçırıp lise mezuniyetinden sonra başvurmaya çalışmak
• Sadece Paris üniversitelerine başvurup daha az rekabetçi şehirleri göz ardı etmek
• TCF DAP sınavını hazırlıksız ve son tarihe yakın planlamak
• Çevirileri yeminli tercüman yerine kendi başına yapmak
• Prépa’yı sıradan bir lisans programı sanmak; bu programlar çok yoğun ve seçici
• Özel okulların her birinin devlet tarafından tanınan diploma verdiğini varsaymak. Okulun akreditasyonunu ve diplomanın statüsünü kontrol etmek gerekiyor

Sık sorulan sorular

Lise diplomasıyla Fransa’da lisans eğitimi almak için YKS şart mı?

Genel bir YKS şartı yok, ancak bazı üniversiteler diplomanızın Türkiye’de üniversiteye giriş hakkı verdiğini gösteren bir belge isteyebiliyor. Başvurduğunuz kurumun belge listesini kontrol edin; YKS’ye girmiş olmak çoğu durumda dosyanızı güçlendiriyor

Fransa’da İngilizce lisans okumak mümkün mü?

Mümkün, ancak İngilizce lisans programları çoğunlukla özel okullarda ve işletme, uluslararası ilişkiler gibi alanlarda yoğunlaşıyor. Devlet üniversitelerinde İngilizce licence programı oldukça sınırlı

Fransa’da okurken çalışabilir miyim?

Evet. Öğrenci oturumu, yasal haftalık çalışma süresinin belirli bir oranına kadar, yıllık olarak yaklaşık 964 saatlik bir sınır içinde çalışma hakkı tanıyor. Güncel sınırı resmi kaynaklardan doğrulamanızı öneririz

Başvuru için en geç ne zaman harekete geçmeliyim?

Devlet üniversitelerine DAP ile başvuracaksanız lise son sınıfa başlamadan önceki yaz hazırlığa başlamak idealdir. Kasım ve aralık ayları belge, sınav ve başvuru için yoğun geçiyor

İlk adımı doğru zamanda atın

Fransa’da lisans eğitimi, Fransızcaya yatırım yapmaya hazır öğrenciler için hem uygun maliyetli hem de akademik açıdan güçlü bir yol. Başarının büyük kısmı takvime hakim olmakta ve dil planını gerçekçi kurmakta yatıyor. Lise son sınıfın ortasında karar vermek çoğu zaman bir yıl gecikme anlamına geliyor

Lise diplomanızla Fransa’da hangi üniversite ve bölümün size uygun olduğunu birlikte değerlendirmek isterseniz ücretsiz danışmanlık formumuzu doldurabilirsiniz. Saya Group ekibi başvuru takviminizi sizinle birlikte planlar