Avustralya’ya Göç Yolları: Hangi Vize Kime Uygun?

Bize Avustralya için gelen adayların çoğu aynı cümleyle başlıyor: “Avustralya’ya gitmek istiyorum ama nereden başlayacağımı bilmiyorum” Bu çok normal, çünkü Avustralya’ya göç tek bir kapıdan geçilen bir süreç değil. Ülkenin göç sistemi onlarca vize alt sınıfından oluşuyor ve her birinin şartları, süresi ve sonunda kalıcı oturuma açılıp açılmadığı birbirinden farklı

Bu yazıda Avustralya’ya göç etmenin gerçekçi yollarını tek tek ele alıyoruz. Amacımız size bir vize listesi ezberletmek değil, kendi durumunuza en yakın yolu görebilmeniz. Yaşınız, mesleğiniz, İngilizce seviyeniz ve bütçeniz hangi kapının size açık olduğunu büyük ölçüde belirliyor

Avustralya göç sistemi nasıl işliyor?

Avustralya, göçmen kabulünü yıllık planlarla yönetiyor. Hükümet her yıl hangi kategoride kaç kişiye vize verileceğini açıklıyor ve bu kontenjanların büyük bölümü nitelikli işgücüne ayrılıyor. Yani sistemin merkezinde “bu kişi Avustralya ekonomisine ne katacak” sorusu var

Başvurular ve vize işlemleri İçişleri Bakanlığı (Department of Home Affairs) üzerinden yürüyor. Resmi bilgilerin tek doğru kaynağı bakanlığın immi.homeaffairs.gov.au adresi. Şartlar sık güncellendiği için bir karar vermeden önce mutlaka buradaki güncel sayfaya bakmanızı öneririz

Genel olarak Avustralya’ya göç yollarını beş ana gruba ayırabiliriz: yetenekli (puanlı) göç, işveren sponsorluğu, eğitim, aile ve kısa süreli çalışma-tatil programları. Bir de daha az kişinin kullandığı iş/yatırım ve yetenek vizeleri var

1. Yetenekli göç: 189, 190 ve 491 vizeleri

Yetenekli göç, bir işveren bulmadan doğrudan kalıcı ya da kalıcıya giden bir vizeye başvurabildiğiniz yol. Bu yüzden en çok merak edilen kategori bu. Mantığı şu şekilde işliyor: Mesleğiniz Avustralya’nın aradığı meslek listelerinde olmalı, mesleğinizin ilgili kurum tarafından değerlendirilmesi (skills assessment) olumlu çıkmalı ve puan testinde yeterli puanı toplamalısınız

Puan sistemi yaş, İngilizce seviyesi, iş deneyimi, eğitim düzeyi, Avustralya’da eğitim, eşin nitelikleri gibi kalemlerden oluşuyor. Asgari eşik 65 puan olarak biliniyor ama pratikte davet alan adayların puanı çoğu meslekte bunun belirgin şekilde üzerinde. Özellikle 25-32 yaş aralığı en yüksek yaş puanını getirdiği için bu yaş grubundaki adaylar avantajlı

• 189 vizesi (bağımsız yetenekli göç): Eyalet ya da işveren desteği gerekmez, doğrudan kalıcı oturumdur. Rekabet en yüksek olan vize budur
• 190 vizesi (eyalet adaylığı): Bir eyalet sizi aday gösterir, siz de belirli bir süre o eyalette yaşamayı taahhüt edersiniz. Eyalet adaylığı ek puan da kazandırır
• 491 vizesi (bölgesel geçici): Büyük şehirlerin dışındaki bölgelerde yaşama ve çalışma şartıyla verilen geçici vizedir. Şartları yerine getirenler ileride 191 vizesiyle kalıcı oturuma geçebiliyor

Süreç, SkillSelect sistemi üzerinden bir ilgi beyanı (EOI) oluşturmakla başlıyor. Davet gelmeden vize başvurusu yapamıyorsunuz. Bu yüzden “başvurdum, bekliyorum” ifadesi çoğu zaman aslında “EOI verdim, davet bekliyorum” anlamına geliyor ve bu bekleme mesleğe göre birkaç aydan çok daha uzun bir süreye yayılabiliyor

2. İşveren sponsorluğu ile Avustralya’ya göç

Elinizde Avustralyalı bir işverenden iş teklifi varsa tablo ciddi şekilde değişiyor. İşveren sponsorluklu vizelerde puan testi yerine, işverenin sizi gerçekten istihdam etmek istemesi ve pozisyonun şartlarını karşılamanız ön plana çıkıyor

Bu kategoride en bilinen vize 482 numaralı geçici vize. Eskiden 457 olarak bilinen program önce TSS adını aldı, ardından yapısı yeniden düzenlendi. Bu vizeyle belirli bir süre çalıştıktan sonra işvereniniz sizi 186 numaralı kalıcı vizeye aday gösterebiliyor. Bölgesel işverenler için ise 494 vizesi var

Burada en zor kısım işvereni bulmak. Avustralyalı şirketler yurt dışından eleman getirmek için ek maliyet ve bürokrasiye katlandığından, genellikle yerel piyasada zor bulunan profilleri tercih ediyor. Sağlık, mühendislik, inşaat, bilişim ve bazı teknik meslekler bu açıdan daha şanslı

3. Eğitim yoluyla göç

Doğrudan yetenekli göç için puanı yetmeyen ya da henüz iş deneyimi olmayan adaylar için eğitim yolu sık kullanılan bir başlangıç noktası. Öğrenci vizesiyle (500) Avustralya’da okuyabiliyor, eğitim süresince belirli saat sınırları içinde çalışabiliyorsunuz

Mezuniyetten sonra şartları sağlayanlar 485 numaralı geçici mezuniyet vizesiyle bir süre daha ülkede kalıp çalışabiliyor. Avustralya’da alınan diploma, yerel iş deneyimi ve gelişen İngilizce, puan testinde ciddi katkı sağlıyor. Ancak şunu açıkça söylemek gerekiyor: Öğrenci vizesi bir göç vizesi değil. Son yıllarda Avustralya öğrenci vizesi başvurularında “gerçek öğrenci” kriterine çok daha dikkatli bakılıyor ve okul ücretleri de hiç ucuz değil

Eğitim seçeneklerini genel olarak değerlendirmek isterseniz yurt dışında üniversite okumak rehberimiz iyi bir başlangıç olur

4. Aile yoluyla göç

Avustralya vatandaşı, kalıcı oturum sahibi ya da uygun Yeni Zelanda vatandaşı bir eşiniz veya partneriniz varsa partner vizeleri gündeme geliyor. Burada evlilik şart değil; belirli şartları taşıyan fiili birliktelikler de kabul edilebiliyor. Ancak ilişkinin gerçek ve süreklilik taşıdığını ortak yaşam, ortak finans ve sosyal çevre gibi kanıtlarla göstermeniz gerekiyor

Ebeveyn vizeleri ise uzun bekleme süreleri ve yüksek maliyetleriyle biliniyor. Bazı kategorilerde bekleme süresi yıllarla ifade ediliyor. Bu yüzden ebeveynlerini yanına almayı planlayanların erkenden bilgi alması önemli

5. Work and Holiday (462) vizesi

18-30 yaş aralığındaki Türk vatandaşları için Avustralya’yı tanımanın en kolay yollarından biri Work and Holiday (alt sınıf 462) vizesi. Bu vize kısa süreli bir çalışma-tatil vizesi; amacı kalıcı göç değil. Yine de birçok genç bu sayede ülkeyi yerinde görüp İngilizcesini geliştiriyor ve daha sonra kendi durumuna uygun uzun vadeli bir yol planlıyor

Bu vize için kontenjan ve eğitim, dil gibi şartlar uygulanıyor. Kontenjanların hızlı dolabildiğini de hesaba katmak gerekiyor

Hangi yol kime uygun? Kısa bir karşılaştırma

İngilizce seviyesi neden bu kadar önemli?

Avustralya göç sisteminde İngilizce, hem bir ön şart hem de puan kaynağı. IELTS, PTE Academic ve TOEFL iBT gibi sınavlar kabul ediliyor. Yetenekli göçte “proficient” ve “superior” seviyeler ciddi ek puan getiriyor. Pratikte pek çok adayın davet alıp alamaması, dil sınavından alacağı birkaç puana bağlı oluyor

Hangi sınavın size daha uygun olduğunu düşünüyorsanız IELTS mi TOEFL mı yazımızda farkları ayrıntılı anlattık

Sık yapılan hatalar

• Meslek listesini kontrol etmeden süreç planlamak. Mesleğiniz listede yoksa yetenekli göç kapısı büyük ölçüde kapanıyor
• Skills assessment için gereken belgeleri hafife almak. Diploma, transkript, iş tanımları ve referans mektupları çoğu zaman yeniden hazırlanmak zorunda kalıyor
• Asgari puanla davet beklemek. Rekabetçi mesleklerde gerçekçi hedef asgari eşiğin oldukça üzerinde
• Bütçeyi sadece vize harcı üzerinden hesaplamak. Sınav ücretleri, çeviri, sağlık muayenesi, uçak ve ilk aylar için yaşam masrafı da hesaba katılmalı
• Sosyal medyada gördüğü “garantili vize” vaatlerine güvenmek. Avustralya’da göç danışmanlığı yapan kişilerin kayıtlı olması gerekiyor ve hiçbir yasal danışman vize garantisi veremez

Sık sorulan sorular

Avustralya’ya göç için yaş sınırı var mı?

Yetenekli göç vizelerinin çoğunda davet anında 45 yaşın altında olmanız gerekiyor. Puan sisteminde ise yaş ilerledikçe alınan puan düşüyor. Aile vizeleri ve bazı işveren vizelerinde durum farklı olabiliyor

İş teklifim olmadan Avustralya’ya göç edebilir miyim?

Evet, 189 ve 190 gibi yetenekli göç vizeleri iş teklifi gerektirmiyor. Ancak mesleğinizin listede olması, olumlu değerlendirme almanız ve yeterli puanı toplamanız gerekiyor

Avustralya’ya göç süreci ne kadar sürer?

Tek bir süre vermek mümkün değil. Dil sınavı ve skills assessment hazırlığı birkaç ay alabiliyor, davet bekleme süresi mesleğe göre değişiyor, vize değerlendirmesi de ayrıca zaman istiyor. Genel olarak bir yıl ve üzerini planlamak daha gerçekçi

Ailemi de yanımda götürebilir miyim?

Çoğu kalıcı ve geçici vizede eşinizi ve bağımlı çocuklarınızı başvuruya ekleyebiliyorsunuz. Eşinizin İngilizcesi ve mesleği ise bazı durumlarda size ek puan kazandırabiliyor

Nereden başlamalı?

İlk adım, kendi profilinizi dürüstçe çıkarmak: yaşınız, mesleğiniz, kaç yıllık belgelenebilir deneyiminiz olduğu, İngilizce seviyeniz ve ayırabileceğiniz bütçe. Bu tablo netleştiğinde hangi vizeye odaklanmanız gerektiği de büyük ölçüde ortaya çıkıyor. Çalışma yoluyla göç seçeneklerini genel olarak görmek isterseniz çalışma amaçlı göç sayfamıza da göz atabilirsiniz

Durumunuzu birlikte değerlendirmek isterseniz ücretsiz danışmanlık formumuzu doldurabilirsiniz. Saya Group ekibi profilinize uygun seçenekleri ve atmanız gereken ilk adımları sizinle paylaşır