Almanya’da yüksek lisans veya doktora yapmak isteyen Türk öğrencilerin ilk aklına gelen burs DAAD. Alman Akademik Değişim Servisi, her yıl dünya genelinde on binlerce öğrenci ve araştırmacıyı destekliyor. Ancak “DAAD bursu” tek bir burs değil, yüzlerce farklı programın genel adı. Doğru programı bulmak, başvurunun yarısı
Bu yazıda DAAD bursunun ne sağladığını, Türk öğrencilere açık başlıca programları ve başvuruda fark yaratan noktaları anlattık
DAAD nedir?
DAAD (Deutscher Akademischer Austauschdienst), Alman yükseköğretim kurumlarının ortak kuruluşu. Merkezi Bonn’da ve dünya genelinde ofisleri var. Burs programlarının büyük kısmı Alman Federal Dışişleri Bakanlığı ve Federal Eğitim Bakanlığı tarafından finanse ediliyor. Türkiye’de de DAAD’ın bilgi ofisleri öğrencilere danışmanlık veriyor
DAAD burs miktarları
| Seviye | Aylık burs |
|---|---|
| Yüksek lisans öğrencileri | 992 € |
| Doktora öğrencileri ve araştırmacılar | 1.300 € |
Aylık ödemenin yanında çoğu programda seyahat yardımı, sağlık sigortası katkısı, araştırma ödeneği ve aileyle gelenler için ek destek de veriliyor. Yüksek lisans bursu tutarının Almanya öğrenci vizesi için istenen bloke hesap tutarıyla aynı olması tesadüf değil. DAAD burs belgesi vize başvurusunda mali yeterlilik kanıtı olarak kabul ediliyor. Vize sürecini Almanya öğrenci vizesi yazımızda anlattık
Türk öğrencilere açık başlıca DAAD programları
Study Scholarships: tüm alanlarda yüksek lisans
Lisansını tamamlamış ve Almanya’da yüksek lisans yapmak isteyen adaylar için. Alan sınırlaması yok. Mezuniyetin üzerinden genellikle en fazla 6 yıl geçmiş olması bekleniyor. Mimarlık, sanat ve müzik alanları için ayrı programlar var
EPOS: kalkınmayla ilgili yüksek lisans programları
Ekonomi, mühendislik, kamu politikası, çevre ve sağlık gibi kalkınma odaklı alanlarda seçilmiş yüksek lisans programları için. Genellikle en az iki yıllık iş deneyimi şart. Başvuru doğrudan ilgili programa yapılıyor
Research Grants: doktora ve araştırma
Almanya’da tam doktora yapmak veya Türkiye’deki doktorasının bir kısmını Almanya’da araştırmayla geçirmek isteyenler için. Almanya’da bir danışman hocadan kabul ya da destek yazısı gerekiyor
Kısa süreli ve yaz okulu bursları
Lisans öğrencileri için dil kursları ve yaz okulları, akademisyenler için kısa araştırma bursları da var. Bu programlar Almanya’yı tanımak için iyi bir başlangıç
Başvuru şartları
- Lisans diploması (yüksek lisans bursları için) veya yüksek lisans diploması (doktora için)
- Ortalamanın üzerinde akademik başarı
- Programın diline göre Almanca veya İngilizce dil belgesi
- Güçlü ve tutarlı bir motivasyon mektubu
- Akademik referans mektupları
- Programa göre iş deneyimi
Başvuru nasıl yapılır?
Tüm programlar DAAD’ın burs veritabanında listeleniyor. Ülke olarak Türkiye, seviye olarak yüksek lisans veya doktora seçildiğinde size açık programlar ve son başvuru tarihleri görünüyor. Başvuru DAAD portalı üzerinden çevrim içi yapılıyor
Son başvuru tarihleri programa göre değişiyor. Study Scholarships ve araştırma bursları için başvurular genellikle bir sonraki akademik yıldan neredeyse bir yıl önce, sonbahar aylarında kapanıyor. EPOS programlarında tarih her programın kendi takvimine bağlı
Başvuruyu güçlendiren noktalar
- Motivasyon mektubunda neden bu program, neden Almanya ve dönüşte ne yapacağınızı somut anlatmak
- Referans mektuplarını sizi gerçekten tanıyan hocalardan almak
- Program listesinden seçerken müfredatı kendi kariyer planınızla ilişkilendirmek
- Doktora için önceden bir Alman danışmanla iletişim kurmak
- Dil belgesini başvuru tarihinden önce almış olmak
Motivasyon mektubu yazımı için motivasyon mektubu nasıl yazılır yazımızdaki yapı DAAD başvurularında da işe yarıyor
DAAD dışındaki Almanya bursları
DAAD tek seçenek değil. Siyasi vakıfların bursları (Konrad Adenauer, Friedrich Ebert, Heinrich Böll gibi), Deutschlandstipendium ve üniversitelerin kendi bursları da başvurulabilecek kaynaklar. Ayrıca Almanya’daki devlet üniversitelerinin çoğunun harç almaması, burs olmadan da okumayı mümkün kılıyor. Ayrıntılar Almanya’da ücretsiz üniversite yazımızda. Diğer ülkelerin burs türlerini ise yurt dışı burs türleri rehberimizde topladık
Güçlü bir DAAD motivasyon mektubu
DAAD başvurularında motivasyon mektubu, akademik notlarla birlikte en belirleyici belge. Komisyonlar özellikle şu sorulara net cevap arıyor
- Seçtiğiniz program kariyer hedefinizle nasıl bağlantılı?
- Bu program neden Almanya’da ve neden bu üniversitede?
- Bugüne kadarki eğitim ve iş deneyiminiz sizi bu programa nasıl hazırladı?
- Eğitim sonrasında bilgi ve deneyiminizi nasıl kullanmayı planlıyorsunuz?
Genel ifadeler yerine somut örnekler kullanmak fark yaratıyor. “Yenilenebilir enerjiye ilgi duyuyorum” demek yerine, üzerinde çalıştığınız bir projeyi ve bu programda hangi derslerin o projeyi geliştireceğini anlatmak çok daha ikna edici. EPOS programlarında ise başvurunun kalkınma boyutunu, yani mezuniyet sonrası Türkiye’deki etkinizi açıkça göstermek bekleniyor
Örnek başvuru takvimi
| Zaman | Yapılacaklar |
|---|---|
| Başvurudan 12 – 15 ay önce | Program araştırması, dil sınavı hazırlığı |
| Başvurudan 9 – 12 ay önce | Dil sertifikası, referans mektuplarının istenmesi |
| Sonbahar dönemi | DAAD başvurusunun tamamlanması |
| Kış ve bahar ayları | Ön eleme, gerekirse mülakat, üniversite başvuruları |
| Bahar sonu ve yaz başı | Burs sonucu, vize başvurusu |
| Eylül – Ekim | Almanya’ya varış ve eğitim başlangıcı |
Bu takvim genel bir çerçeve. Her programın kendi son tarihi ve seçim süreci olduğu için DAAD veritabanındaki program sayfası her zaman esas alınmalı
DAAD bursu kapsamında neler var?
- Aylık burs ödemesi
- Uygun durumlarda seyahat yardımı
- Sağlık, kaza ve sorumluluk sigortası katkısı
- Yıllık araştırma veya çalışma ödeneği
- Eş ve çocuklarla gelenlere belirli şartlarla aylık ek destek
- Programa göre Almanya’da dil kursu desteği
DAAD dışında Almanya’da okumayı finanse etmek
DAAD bursunu kazanamayan öğrenciler için de Almanya’da okumak mümkün. Devlet üniversitelerinin büyük kısmında harç alınmadığı için asıl maliyet yaşam giderleri. Bu giderler öğrenci işleri, üniversitede asistanlık ve yarı zamanlı işlerle büyük ölçüde karşılanabiliyor. Öğrenciler yılda 140 tam gün ya da 280 yarım gün çalışabiliyor
Ayrıca Deutschlandstipendium, başarılı öğrencilere aylık 300 euro destek sağlıyor. Bu burs uyruktan bağımsız ve üniversite üzerinden veriliyor. Siyasi ve dini vakıfların burslarında ise aylık destek DAAD’a yakın, ancak vakfın değerleriyle uyumlu bir sosyal sorumluluk geçmişi bekleniyor
Doktora adayları için ek ipuçları
- Danışman hocayla iletişimi DAAD başvurusundan en az birkaç ay önce başlatmak
- Araştırma önerisini Alman danışmanın çalışma alanıyla açıkça ilişkilendirmek
- Gerçekçi bir çalışma takvimi ve yöntem açıklaması sunmak
- Yayınları ve konferans katılımlarını başvuruda öne çıkarmak
Almanya’da doktora için iki model var: bireysel doktora (bir profesörün danışmanlığında) ve yapılandırılmış doktora programları. Yapılandırılmış programların bir kısmı kendi burslarını da veriyor, bu yüzden DAAD ile birlikte bu programlara da başvurmak şansı artırıyor
DAAD bursu sonrası Almanya’da kalmak
DAAD bursuyla yüksek lisans veya doktora tamamlayan mezunlar da diğer uluslararası öğrenciler gibi 18 aylık iş arama oturumundan yararlanabiliyor. Ancak bazı programlar, özellikle EPOS, mezunların ülkelerine dönerek kalkınmaya katkı sağlamasını bekliyor. Bu programların başvurusunda dönüş planının samimi ve tutarlı olması önemli. Study Scholarships ve araştırma bursları ise mezuniyet sonrası Almanya’da çalışmaya engel değil. Almanya’da iş hayatına geçiş için AB Mavi Kart rehberimize bakabilirsiniz
Başvuruda sık yapılan hatalar
- Programın uygunluk şartlarını, özellikle mezuniyet tarihi ve iş deneyimi sınırını kontrol etmemek
- Bütün programlara aynı motivasyon mektubunu göndermek
- Referans mektuplarını son güne bırakmak
- Dil belgesinin geçerlilik süresini gözden kaçırmak
- Belgeleri portala eksik veya okunaksız yüklemek
Sıkça sorulan sorular
DAAD bursu lisans için verilir mi?
Tam lisans eğitimi için genellikle verilmiyor. Lisans öğrencilerine yaz okulu ve dil kursu bursları açık
DAAD bursu için Almanca şart mı?
İngilizce programlar için hayır. Ancak bazı programlarda temel Almanca bilgisi artı puan, burs süresince Almanca kursu desteği de verilebiliyor
DAAD bursunu kazanma şansı nedir?
Programa göre değişiyor, rekabet yüksek. Akademik başarı, tutarlı bir kariyer planı ve güçlü referanslar şansı belirgin şekilde artırıyor
DAAD bursuyla çalışabilir miyim?
Öğrenci oturumundaki yasal sınırlar içinde çalışmak mümkün, ancak bazı programlar ek gelir bildirimi istiyor. Burs şartlarını kontrol etmek gerekiyor
DAAD bursu için iş deneyimi şart mı?
Study Scholarships için şart değil. EPOS programlarında genellikle en az iki yıllık ilgili iş deneyimi isteniyor
Başvurudan önce
DAAD başvurusu, Almanya’daki yüksek lisans veya doktora planınızla birlikte düşünülmeli. Program seçimi, dil belgesi ve üniversite başvuruları aynı takvimde ilerliyor. Bursu kazanamasanız bile Almanya’da okumak için B planınızın hazır olması önemli
Almanya’da yüksek lisans veya doktora planınızı birlikte yapmak için ücretsiz eğitim danışmanlığı talebinde bulunabilirsiniz. Yurt dışında yüksek lisans seçeneklerini yurt dışında yüksek lisans, ülke seçimini ise yurt dışında üniversite okumak yazımızda karşılaştırdık
