Hollanda’ya Göç Yolları: Türk Vatandaşları İçin Seçenekler

Hollanda’ya göç konusunu konuştuğumuz Türk vatandaşlarının çoğu, bu ülkede halihazırda bir akrabası ya da tanıdığı olduğunu söylüyor. Bu tesadüf değil; 1960’lardan bu yana kurulan güçlü bir Türk topluluğu var ve Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ortaklık anlaşmasından doğan bazı haklar, Türk vatandaşlarına diğer AB dışı ülke vatandaşlarına göre belirli avantajlar sağlıyor

Yine de bu avantajlar Hollanda’ya göçü otomatik hale getirmiyor. Yüksek konut fiyatları, işverene bağlı izin sistemleri ve gelir şartları hâlâ ciddi engeller oluşturuyor. Aşağıda Türkiye’den Hollanda’ya taşınmak isteyenler için gerçekçi yolları, Türk-Hollanda Antlaşması olarak bilinen düzenlemenin ne sağladığını ve en sık yapılan hataları ele alıyoruz

Hollanda göç sistemi nasıl işliyor?

Hollanda’da oturum ve vize işlemlerinden Göç ve Vatandaşlık Dairesi (IND) sorumlu. Çoğu oturum türünde Hollanda’ya giriş için ayrıca uzun süreli giriş vizesi (MVV) gerekiyor ve bu vize çoğunlukla oturum izniyle birlikte tek bir prosedürde talep ediliyor. Türkiye’den yapılan başvurularda biyometri ve evrak işlemleri genellikle Ankara’daki büyükelçilik veya İstanbul’daki başkonsolosluk üzerinden yürüyor

Resmi ve güncel bilgilerin kaynağı IND’nin ind.nl adresi. Maaş eşikleri ve harçlar her yıl güncelleniyor; bu yüzden aşağıdaki bilgileri genel çerçeve olarak okuyun ve başvurudan önce güncel rakamları mutlaka kontrol edin

Hollanda’ya göç yollarını beş ana grupta toplayabiliriz: nitelikli çalışma, serbest meslek ve girişimcilik, eğitim, aile birleşimi ve mezuniyet sonrası arama yılı

1. Nitelikli göçmen (kennismigrant) programı

Hollanda’ya göç etmenin en hızlı ve en yaygın yolu bu. IND tarafından tanınmış sponsor statüsündeki bir işverenden iş teklifi aldığınızda, işvereniniz sizin adınıza başvuru yapıyor. Puan sistemi, dil sınavı veya iş piyasası testi aranmıyor; temel şart, teklif edilen maaşın yaşınıza göre belirlenen brüt aylık eşiğin üzerinde olması

Eşikler kabaca üç gruba ayrılıyor: 30 yaş altı adaylar için daha düşük bir eşik, 30 yaş ve üzeri için daha yüksek bir eşik ve Hollanda’da yeni mezun olanlar için indirimli bir eşik. Bu programın en güçlü yanı hız: tanınmış sponsorlar üzerinden yapılan başvurular çoğu zaman birkaç hafta içinde sonuçlanıyor

• İşverenin IND listesinde tanınmış sponsor olması şart
• Maaşın piyasa koşullarına uygun olması ve eşiği karşılaması gerekiyor
• Eş ve çocuklar aynı anda başvuruya dahil edilebiliyor
• Belirli şartlarla vergi avantajı sağlayan düzenleme bulunuyor, ancak bu avantajın oranı ve süresi son yıllarda azaltıldı

AB Mavi Kart

Yükseköğrenim diplomasına sahip ve yüksek maaşlı bir iş teklifi alan adaylar AB Mavi Kart’a da başvurabiliyor. Mavi Kart’ın avantajı, işverenin tanınmış sponsor olma zorunluluğunun bulunmaması ve birkaç yıl sonra diğer AB ülkelerine geçişte kolaylık sağlaması. Hollanda’da çoğu aday için kennismigrant daha pratik olsa da, bazı profiller için Mavi Kart daha esnek bir seçenek olabiliyor

2. Türk-Hollanda Antlaşması ile serbest meslek oturumu

Türk vatandaşlarının en çok merak ettiği konu bu. Halk arasında “Türk-Hollanda Antlaşması” denilen düzenleme, aslında Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında imzalanan Ankara Anlaşması’na ve ek protokoldeki “standstill” yani geriye gitmeme hükmüne dayanıyor. Bu hükme göre Hollanda, Türk vatandaşlarına, kuralların yürürlüğe girdiği dönemden daha ağır yeni şartlar getiremiyor

Pratikte bunun anlamı şu: Hollanda’da serbest çalışan ya da şirket kuran AB dışı vatandaşlar normalde puanlı bir değerlendirmeden geçerek işinin Hollanda ekonomisine “temel bir katkı” sağladığını kanıtlamak zorunda. Türk vatandaşları ise bu puan sisteminden muaf tutuluyor. Temel olarak Hollanda’da gerçek bir ticari faaliyet yürüttüğünüzü, şirketinizi Ticaret Odası’na (KvK) kaydettirdiğinizi, gerekli izinlere sahip olduğunuzu ve şirket hesabında belirli bir asgari sermaye bulundurduğunuzu göstermeniz gerekiyor

Bu yol özellikle küçük işletme kurmak isteyenler için cazip: lokanta, kuaför, inşaat, danışmanlık, yazılım ya da e-ticaret gibi alanlarda kendi işini kuran pek çok Türk vatandaşı bu düzenlemeden yararlanıyor. Ancak şunu açıkça söylemek gerekiyor: Bu bir “kolay oturum” yolu değil. IND, şirketin gerçek bir faaliyet yürüttüğünü ve sizin bu işten geçiminizi sağlayabildiğinizi yenileme dönemlerinde yakından inceliyor

Ankara Anlaşması’nın diğer etkileri

Aynı ortaklık hukuku, Türk vatandaşlarına başka avantajlar da sağlıyor. Türk vatandaşları için oturum harçları AB vatandaşlarına benzer seviyelerde tutuluyor ve yurt dışında temel entegrasyon sınavı ile Hollanda’daki entegrasyon yükümlülüğü konusunda Türk vatandaşları için istisnalar tanınıyor. Hollanda’da belirli bir süre aynı işverenle yasal olarak çalışan Türk işçiler ise zamanla iş değiştirme ve oturumu sürdürme konusunda ek haklar kazanabiliyor

3. Eğitim yoluyla Hollanda’ya göç

Hollanda, İngilizce yürütülen çok sayıda lisans ve yüksek lisans programıyla öğrenciler için güçlü bir seçenek. Öğrenci oturumu için akredite bir kuruma kabul almanız ve eğitim süresi boyunca kendinizi geçindirebileceğinizi göstermeniz gerekiyor. Üniversite, sizin adınıza IND’ye başvuruyu yürütüyor

Öğrencilere belirli sınırlar içinde çalışma izni tanınıyor ve mezuniyetten sonra iş aramak için oturum seçenekleri bulunuyor. Program seçimi ve başvuru sürecini Hollanda’da üniversite okumak yazımızda ayrıntılı anlattık

4. Mezuniyet sonrası arama yılı (zoekjaar)

Hollanda’da veya dünyanın önde gelen üniversitelerinden birinde mezun olan adaylar, iş aramak için bir yıllık “zoekjaar hoogopgeleiden” oturumu alabiliyor. Bu süre içinde iş bulursanız, nitelikli göçmen statüsüne geçerken daha düşük bir maaş eşiğinden yararlanabiliyorsunuz. Türkiye’deki üniversitelerden mezun olanlar için bu yol, mezun oldukları üniversitenin belirli uluslararası sıralamalarda yer almasına bağlı

Diğer ülkelerdeki mezuniyet sonrası seçeneklerle karşılaştırma yapmak isterseniz yurt dışında mezuniyet sonrası oturum izni yazımıza göz atabilirsiniz

5. Aile birleşimi

Hollanda’da yaşayan Hollanda vatandaşı veya oturum sahibi bir eşinizin, partnerinizin ya da ebeveyninizin yanına gitmek için aile birleşimi başvurusu yapabiliyorsunuz. Referans kişinin yeterli ve sürekli bir gelire sahip olması bekleniyor ve gelir şartı genellikle asgari ücrete bağlı olarak belirleniyor. Evli olmayan ama uzun süreli ve özel bir ilişkiniz olan partnerler için de başvuru imkânı var

Bu yolda en sık karşılaştığımız sorun, gelir şartının başvuru anında ve sonrasında belirli bir süre karşılanamaması. Geçici sözleşmeli çalışan referans kişilerin gelirinin sürekliliği ayrıca değerlendiriliyor

Hollanda’ya göç yollarının karşılaştırması

Gerçekçi bir senaryo

Bursa’da on yıldır kendi tadilat şirketini işleten 38 yaşında bir danışanımız, ailesiyle Rotterdam’a taşınmak istiyordu. İş teklifi alması pek olası değildi, ama kendi işini kurma konusunda deneyimliydi. Türk-Hollanda Antlaşması kapsamında Rotterdam’da bir tadilat şirketi kurdu, KvK kaydını yaptı ve şirket hesabına gerekli sermayeyi yatırdı. İlk yıl iş bulmakta zorlansa da, düzenli faturalar ve muhasebe kayıtlarıyla faaliyetini belgeleyerek oturumunu yeniledi. En çok zorlandığı konu ise oturum değil, Rotterdam’da kiralık ev bulmak oldu

Hollanda’ya taşınmadan önce hesaba katmanız gerekenler

• Konut: Büyük şehirlerde kiralık ev bulmak çok zor ve pahalı. Adres kaydı yapamamak, belediye kaydını ve banka işlemlerini geciktiriyor
• Yaşam maliyeti: Sağlık sigortası zorunlu ve aylık primler bütçede önemli bir kalem oluşturuyor
• Dil: Günlük hayatta İngilizce yaygın olsa da uzun vadede Hollandaca, kalıcı oturum ve vatandaşlık için önem kazanıyor
• Belgeler: Türkiye’de düzenlenen doğum, evlilik ve diploma belgelerinin apostilli ve yeminli tercümeli olarak hazırlanması gerekiyor

Sık yapılan hatalar

• İşverenin tanınmış sponsor olup olmadığını kontrol etmeden iş teklifi kabul etmek
• Türk-Hollanda Antlaşması’nı “şirket kur, otomatik oturum al” şeklinde yorumlamak
• Konut bulmayı hafife alıp taşınma tarihini buna göre planlamamak
• Maaş eşiğinin yıllık güncellendiğini hesaba katmamak
• Kayıtsız aracılara para ödeyip sahte iş teklifleriyle başvuru yapmak

Sık sorulan sorular

Türk-Hollanda Antlaşması hâlâ geçerli mi?

Türk vatandaşlarının serbest meslek oturumunda yararlandığı haklar Ankara Anlaşması ve ek protokole dayanıyor ve uygulanmaya devam ediyor. Ancak şartların ayrıntıları ve yorumları değişebildiği için başvuru öncesinde IND’nin güncel sayfalarını kontrol edin

Hollanda’ya göç için Hollandaca bilmek şart mı?

Nitelikli göçmen, Mavi Kart ve eğitim yollarında başlangıçta Hollandaca şart değil. Türk vatandaşları entegrasyon yükümlülüğü konusunda da bazı istisnalardan yararlanıyor. Yine de kalıcı oturum ve vatandaşlık gibi uzun vadeli hedefler için dil öğrenmek büyük avantaj sağlıyor

Hollanda’da iş bulmadan göç edebilir miyim?

Evet, Türk-Hollanda Antlaşması kapsamında kendi işinizi kurarak, eğitim yoluyla ya da aile birleşimiyle iş teklifi olmadan gidebilirsiniz. Yenilikçi bir iş fikriniz varsa startup vizesi de ayrı bir seçenek olarak bulunuyor

Hollanda’da kalıcı oturum ne zaman alınır?

Genel kural olarak beş yıl kesintisiz yasal ikametten sonra kalıcı oturum için başvurulabiliyor. Öğrenci olarak geçirilen sürenin bir kısmı hesaba katılıyor; gelir ve entegrasyon gibi ek şartlar da değerlendiriliyor

Size uygun yolu belirleyin

Hollanda’ya göç, Türk vatandaşları için diğer pek çok AB ülkesine göre daha fazla seçenek sunuyor. Ancak hangi yolun size uygun olduğu mesleğinize, birikiminize ve aile durumunuza göre büyük ölçüde değişiyor. İş teklifi üzerinden ilerlemeyi düşünüyorsanız çalışma amaçlı göç sayfamızda genel süreci bulabilirsiniz

Profilinizi birlikte değerlendirmek ve Hollanda için en gerçekçi seçeneği belirlemek için ücretsiz danışmanlık formunu doldurabilirsiniz. Saya Group ekibi size adım adım bir yol haritası çıkarır