İngiltere’ye Eğitim Yoluyla Göç: Öğrenci Vizesi ve Sonrası

İngiltere’de okumayı düşünen adaylarla yaptığımız görüşmelerde konu çoğu zaman diplomadan çok sonrasına geliyor: “Mezun olduktan sonra orada kalabilir miyim?” Bu soru, İngiltere’ye eğitim yoluyla göç planının özünü oluşturuyor. Kısa cevap evet, mümkün; ama İngiltere’de öğrenci vizesi bir göç vizesi değil ve kalıcılığa giden yol birkaç ayrı vize basamağından geçiyor

Son yıllarda Birleşik Krallık’ın göç politikası belirgin şekilde sıkılaştı. Öğrencilerin aile üyelerini getirme hakkı daraltıldı, mezuniyet sonrası vize tartışmaya açıldı ve kalıcı oturum şartları yeniden değerlendirilmeye başlandı. Bu nedenle bugün İngiltere’de okumaya karar veren birinin, plan yaparken üç dört yıl sonrasının kurallarını da hesaba katması gerekiyor

İngiltere’ye eğitim yoluyla göç nasıl işler?

Bu yolun mantığını basamaklar halinde düşünmek en doğrusu. Önce bir üniversite kabulüyle öğrenci vizesi alıyorsunuz. Mezun olduğunuzda, şartları sağlıyorsanız Graduate (mezuniyet sonrası) vizesine geçerek bir süre işveren sponsoru olmadan çalışabiliyorsunuz. Bu sürede sizi sponsor edecek bir işveren bulursanız Skilled Worker (nitelikli çalışan) vizesine geçiyor, burada belirli bir süre çalıştıktan sonra da kalıcı oturuma (ILR) başvurma hakkı kazanabiliyorsunuz

1. Lisans, yüksek lisans ya da doktora programına kabul ve öğrenci vizesi
2. Mezuniyet sonrası Graduate vizesi ile iş arama ve çalışma
3. Sponsor işverenle Skilled Worker vizesi
4. Gerekli süre dolunca kalıcı oturum (Indefinite Leave to Remain)
5. Kalıcı oturumdan sonra şartlar sağlanırsa vatandaşlık

Her basamağın kendi şartları var ve bir basamak diğerini otomatik olarak garanti etmiyor. Özellikle ikinci basamaktan üçüncüye geçiş, yani sponsor işveren bulmak, sürecin en belirleyici noktası

İngiltere öğrenci vizesi şartları

Eski adıyla Tier 4, bugünkü adıyla Student visa, puan temelli bir sistemle değerlendiriliyor. Başvurunun kabul edilmesi için aşağıdaki temel şartları birlikte sağlamanız gerekiyor:

• CAS belgesi: Öğrenci sponsoru lisansına sahip bir eğitim kurumundan alınan kabul onay belgesi (Confirmation of Acceptance for Studies). Kurum, şartsız kabul verdikten ve genellikle depozito ödendikten sonra CAS düzenliyor
• İngilizce yeterlilik: Lisans ve üzeri programlar için genel olarak B2 seviyesi aranıyor. Bunu Home Office onaylı bir sınavla ya da üniversitenin kendi değerlendirmesiyle gösterebiliyorsunuz
• Mali yeterlilik: Birinci yıl okul ücretinin ödenmemiş kısmı ile belirli bir süreye ait yaşam masraflarını karşılayacak paranın, belirlenen süre boyunca kesintisiz olarak hesabınızda bulunması gerekiyor. Londra’da okuyacaklar için beklenen aylık tutar daha yüksek
• Sağlık katkı payı: Başvuru sırasında, vize süresine göre hesaplanan Immigration Health Surcharge ödeniyor ve bu sayede ulusal sağlık sistemi NHS hizmetlerinden yararlanabiliyorsunuz
• Gerçek öğrenci kriteri: Konsolosluk, gerçekten eğitim amacıyla gittiğinizi, programın akademik geçmişinizle uyumlu olduğunu ve finansmanınızın tutarlı olduğunu değerlendiriyor

Yaşam masrafı tutarları ve harçlar Home Office tarafından dönem dönem güncellendiği için rakamları başvurudan hemen önce resmi gov.uk öğrenci vizesi sayfasından kontrol edin. Eski bir rehberdeki rakamla hesap yapmak, dosyanın ret almasına yol açan en yaygın sebeplerden biri

Hangi eğitim seviyesi göç açısından daha avantajlı?

Herkesin aklındaki soru bu: İngiltere’ye hangi programla gitmek uzun vadede daha çok kapı açar? Cevap kişinin yaşına, bütçesine ve kariyer hedefine göre değişse de seviyelerin farkını bilmek önemli

Ocak 2024’ten itibaren yürürlüğe giren kurala göre, araştırma odaklı lisansüstü programlar dışında okuyan öğrenciler eş ve çocuklarını bağımlı olarak getiremiyor. Bu, evli adayların planını doğrudan etkiliyor. Eşiyle birlikte gitmek isteyenler için doktora, araştırma programları ya da eşin kendi başına bir çalışma vizesi alması gibi alternatifleri değerlendirmek gerekiyor

Lisans başvurularının UCAS üzerinden nasıl yapıldığını İngiltere’de üniversite okumak yazımızda adım adım anlattık; burada daha çok vizenin ve göç planının üzerinde duruyoruz

Okurken çalışma hakkı

Lisans ve üzeri bir programda okuyan öğrenciler, dönem içinde haftada en fazla 20 saat, resmi tatil dönemlerinde ise tam zamanlı çalışabiliyor. Dil okulları ve lisans altı programlarda bu limit daha düşük. Serbest meslek, profesyonel sporculuk ve bazı özel işler ise öğrenci vizesiyle yasak

Okurken yapılan yarı zamanlı işler bütçeye katkı sağlıyor ama okul ücretini ve yaşam masrafını tamamen karşılamasını beklemek gerçekçi değil. Bunun ötesinde çalışmanın göç planındaki asıl değeri şu: İngiliz iş kültürünü tanımak, referans edinmek ve özgeçmişinize yerel deneyim eklemek. Mezuniyet sonrası iş ararken bu deneyim fark yaratıyor. Haftalık limiti aşmak ise vize iptaline kadar varabilecek ciddi bir ihlal, bu yüzden çalışma saatlerinizi titizlikle takip edin

Türkiye’den öğrenci vizesi başvurusu

Başvuru tamamen çevrim içi başlıyor. CAS numaranızla gov.uk üzerinden formu doldurup vize harcını ve sağlık katkı payını ödüyorsunuz. Ardından İngiltere’nin Türkiye’deki vize başvuru merkezinde biyometrik verilerinizi (parmak izi ve fotoğraf) veriyor, istenen belgeleri yüklüyor ya da teslim ediyorsunuz. İstanbul, Ankara ve bazı büyük şehirlerde başvuru merkezleri bulunuyor

Öğrenci vizesine, programın başlamasından en erken altı ay önce başvurabiliyorsunuz. Standart değerlendirme süresi genellikle birkaç hafta; yoğun yaz aylarında uzayabiliyor ve ek ücretle öncelikli hizmet seçeneği sunulabiliyor. Onaylanan vize artık büyük ölçüde fiziksel kart yerine dijital eVisa olarak tanımlanıyor; UKVI hesabınızı mutlaka aktif tutun

Başvurunuzda en çok dikkat edilmesi gereken belgeler şunlar:

• Geçerli pasaport ve CAS numarası
• Gerekli süre boyunca hesapta tutulan paranın banka dökümü ya da resmi kredi/sponsor belgesi
• Ebeveyn hesabı kullanılıyorsa doğum belgesi ve ebeveyn muvafakat yazısı
• CAS’ta belirtilen akademik belgeler ve İngilizce yeterlilik kanıtı
• Türkçe belgelerin yeminli İngilizce tercümeleri

Hangi dil sınavının size daha uygun olduğuna karar veremediyseniz IELTS mi TOEFL mı karşılaştırmamız işinize yarayabilir; ancak vize için kabul edilen sınav türünü üniversitenizle mutlaka teyit edin

Mezuniyetten sonra: Graduate vizesi ve iş vizesi

Lisans veya yüksek lisansını başarıyla bitiren öğrenciler, öğrenci vizesi bitmeden İngiltere içinden Graduate vizesine başvurabiliyor. Bu vize, sponsor işveren aramadan herhangi bir işte çalışmanıza ya da iş aramanıza izin veriyor. Süresi son yıllarda lisans ve yüksek lisans mezunları için iki yıl, doktora mezunları için üç yıl olarak uygulandı; ancak hükümet bu sürenin kısaltılmasını planladığını açıkladı. Başvuru yapacağınız tarihte geçerli süreyi mutlaka kontrol edin. Ayrıntıları İngiltere Graduate vizesi yazımızda bulabilirsiniz

Graduate vizesi tek başına kalıcı oturuma sayılmıyor. Asıl hedef, bu süre içinde sizi Skilled Worker vizesiyle sponsor edecek bir işveren bulmak. Burada mesleğin uygun meslek listesinde olması, işverenin sponsor lisansına sahip olması ve maaşın belirlenen eşiğin üzerinde olması gerekiyor. Maaş eşikleri son düzenlemelerle yükseltildi, bu nedenle yeni mezunlar için bu basamak öncekinden daha zorlu

Kalıcı oturuma ne kadar sürede ulaşılır?

Uzun süredir uygulanan kurala göre Skilled Worker vizesiyle belirli bir süre kesintisiz yaşadıktan sonra kalıcı oturuma başvurulabiliyor. Ancak öğrenci ve Graduate vizesinde geçen süre bu hesaba katılmıyor. Ayrıca hükümet kalıcı oturum için gereken süreyi uzatmaya ve katkıya dayalı yeni bir modele geçmeye yönelik düzenlemeleri gündeme getirdi. Kalıcı oturum şartlarını İngiltere kalıcı oturum (ILR) yazımızda ayrıca ele aldık

İngiltere’ye eğitim yoluyla göç için doğru program nasıl seçilir?

Göç hedefiyle program seçerken sadece üniversite sıralamasına bakmak yetmiyor. Mezun olduktan sonra iş bulma ihtimalinizi doğrudan etkileyen bazı kriterler var:

• Bölümün iş piyasası karşılığı: Mühendislik, bilişim, veri bilimi, sağlık bilimleri ve finans gibi alanlarda sponsor işveren bulma ihtimali daha yüksek
• Staj içeren programlar: “Placement year” ya da endüstri stajı içeren programlar mezuniyet öncesi işverenle bağ kurmanızı kolaylaştırıyor
• Şehir seçimi: Londra’da iş fırsatı fazla ama rekabet ve maliyet de yüksek. Manchester, Birmingham, Leeds, Edinburgh gibi şehirler dengeli seçenekler sunuyor
• Üniversitenin kariyer merkezi: İşveren ağı güçlü olan kurumlar, mezunlarının ilk işi bulmasında belirgin şekilde yardımcı oluyor
• Toplam maliyet: Okul ücreti, kira ve yaşam masraflarını en az bir yıl daha kalacakmış gibi planlamak gerekiyor

Temsili bir örnek

Bu örnek, gerçek bir danışana ait değil; sık rastladığımız bir profili anlatıyor. Ankara’da bilgisayar mühendisliğini bitirmiş, iki yıllık yazılım deneyimi olan yirmi altı yaşında bir aday, İngiltere’de bir yıllık veri bilimi yüksek lisansı yapmaya karar veriyor. Bütçesini okul ücreti ve on iki aylık yaşam masrafına göre hazırlıyor, IELTS’ten gereken puanı alıyor ve Manchester’daki bir üniversiteden şartsız kabul ile CAS alıyor

Yüksek lisans boyunca haftada birkaç saat üniversitenin bir araştırma projesinde çalışıyor, kariyer fuarlarına katılıyor ve mezuniyetten önce birkaç sponsor işverenle görüşmeye başlıyor. Mezun olduktan sonra Graduate vizesine geçiyor ve birkaç ay içinde maaş eşiğini karşılayan bir iş teklifi alarak Skilled Worker vizesine başvuruyor. Bu senaryodaki kilit nokta, adayın iş arama sürecini mezuniyetten sonraya bırakmamış olması

Sık yapılan hatalar

• Öğrenci vizesini doğrudan kalıcı oturum yolu sanmak
• Gerekli parayı hesapta istenen süre boyunca tutmamak ya da süre dolmadan dökümü almak
• Eş ve çocuk getirme kuralını kontrol etmeden program seçmek
• Haftalık çalışma limitini aşmak
• İş arama sürecine Graduate vizesinin son aylarında başlamak
• Sadece sıralamaya bakıp iş piyasasında karşılığı zayıf bir bölüm seçmek

Sık sorulan sorular

İngiltere öğrenci vizesi ile ailemi götürebilir miyim?

Mevcut kurallarda yalnızca doktora ve araştırma odaklı lisansüstü programlarda okuyan öğrenciler eş ve çocuklarını bağımlı olarak getirebiliyor. Bir yıllık taught yüksek lisans ve lisans öğrencileri için bu hak kaldırıldı

Mezuniyetten sonra İngiltere’den ayrılmak zorunda mıyım?

Şartları sağlıyorsanız Graduate vizesine geçerek bir süre daha kalabilirsiniz. Bu süre içinde sponsor işveren bulursanız Skilled Worker vizesine geçmeniz mümkün. Bulamazsanız vize bitiminde ülkeden ayrılmanız ya da başka bir uygun statüye geçmeniz gerekir

İngiltere’ye eğitim yoluyla göç için yaş sınırı var mı?

Öğrenci vizesinde üst yaş sınırı yok. Ancak ileri yaşta başvuran adayların programı akademik ve kariyer geçmişiyle mantıklı bir şekilde ilişkilendirmesi, “gerçek öğrenci” değerlendirmesi açısından daha önemli hale geliyor

Burs almak vize sürecini kolaylaştırır mı?

Resmi bir burs ya da sponsor belgesi, mali yeterliliğin önemli bir kısmını karşılayabiliyor ve dosyayı güçlendiriyor. Chevening gibi hükümet bursları ise rekabetçi olmakla birlikte hem maliyeti hem de vize sürecini ciddi şekilde kolaylaştırıyor

Planınızı birlikte netleştirelim

İngiltere’ye eğitim yoluyla göç, kariyer ve yerleşim hedefiyle birlikte düşünüldüğünde güçlü bir başlangıç noktası. Ancak kuralların sık değiştiği bir dönemde, program seçiminden bütçe hesabına kadar her adımı birkaç yıl sonrasını düşünerek atmak gerekiyor

Profilinize uygun programı, gerçekçi bütçenizi ve mezuniyet sonrası seçeneklerinizi görmek isterseniz ücretsiz danışmanlık formunu doldurabilirsiniz. Saya Group ekibi akademik geçmişinizi ve hedeflerinizi değerlendirip size uygun yol haritasını birlikte çıkarır