Avusturya, Orta Avrupa’da düşük harçlı devlet üniversiteleri ve yüksek yaşam kalitesiyle öne çıkan bir ülke. Avusturya’ya eğitim yoluyla göç planlayan adayların önündeki en büyük engel ise çoğu zaman dil belgesi oluyor. Almanca bilmeden ya da elinizde henüz bir sınav sonucu olmadan başvurmanın mümkün olup olmadığı, bize en sık sorulan sorulardan biri
Cevap umut verici: Avusturya devlet üniversitelerinin önemli bir kısmı, Almanca belgesi olmayan adaylara şartlı kabul veriyor ve eksik dil seviyesini ülke içinde tamamlama imkanı tanıyor. Aşağıda bu sistemin nasıl işlediğini, İngilizce programların durumunu, öğrenci oturum iznini ve mezuniyetten sonra ülkede kalma ihtimalini Türkiye’den başvuracak bir aday gözüyle ele alıyoruz
Avusturya’ya eğitim yoluyla göç neden ilgi görüyor?
Avusturya’yı diğer Avrupa ülkelerinden ayıran ilk özellik, devlet üniversitelerinde AB dışı öğrenciler için harçların görece düşük kalması. Dönem başına ödenen harç, birçok Batı Avrupa ülkesindeki özel ya da devlet üniversitelerinin yıllık ücretleriyle kıyaslandığında oldukça makul. Güncel tutar her yıl az da olsa değişebildiği için kabul aldığınız üniversitenin sitesinden kontrol etmeniz gerekiyor
İkinci avantaj, mezuniyet sonrası seçenekler. Avusturya’da yükseköğrenimini tamamlayan yabancılara iş aramak için belirli bir süre tanınıyor ve uygun bir iş bulduklarında nitelikli çalışanlara yönelik oturum kartına geçiş yolu açılıyor. Bu yönüyle öğrencilik, ülkeye uzun vadeli yerleşmenin gerçekçi bir başlangıcı haline geliyor. Ülkenin diğer göç yollarını genel olarak görmek isterseniz Avusturya’ya göç yolları yazımıza göz atabilirsiniz
Üçüncüsü ise konum. Viyana, Graz, Innsbruck, Salzburg ve Linz gibi şehirler hem güvenli hem de Almanya, İtalya, Çekya ve Macaristan gibi ülkelere kolay ulaşım imkanı sunuyor. Türkiye’ye de doğrudan uçuşların bulunması, aile ziyaretlerini planlamayı kolaylaştırıyor
Dil belgesiz Avusturya’da eğitim nasıl mümkün oluyor?
Avusturya’daki lisans programlarının büyük çoğunluğu Almanca. Üniversiteler kayıt anında belirli bir Almanca seviyesi bekliyor, ancak bu seviyeye sahip olmayan adayları doğrudan reddetmek yerine çoğu zaman şartlı kabul (Zulassungsbescheid ile birlikte dil şartı) veriyor. Bu kabul mektubunda, bölüme tam kayıt olmadan önce Almanca ek sınavını (Ergänzungsprüfung Deutsch) geçmeniz gerektiği belirtiliyor
Peki bu sınava nasıl hazırlanıyorsunuz? İşte burada üniversite hazırlık programları devreye giriyor. Viyana’daki VWU (Vorstudienlehrgang der Wiener Universitäten) ve diğer şehirlerdeki benzer programlar, şartlı kabul alan öğrencilere Almanca ve gerektiğinde bazı alan dersleri veriyor. Öğrenci bu programda dil seviyesini yükseltiyor, ek sınavı geçiyor ve ardından bölümüne başlıyor
- Şartlı kabul: Üniversite akademik açıdan sizi uygun buluyor, sadece dil şartını sonradan tamamlamanızı istiyor
- Hazırlık programı: Dil eğitimini ülke içinde, üniversite sistemine bağlı bir yapı altında alıyorsunuz
- Öğrenci oturumu: Şartlı kabul ve hazırlık programına kayıt, öğrenci oturum izni başvurusunda kullanılabiliyor
- Süre sınırı: Dil şartını tamamlamak için tanınan süre sınırsız değil, bu yüzden planlı ve düzenli çalışmak gerekiyor
Bu modelin en büyük artısı, Türkiye’de aylarca Almanca kursuna gidip sınav belgesini beklemeden süreci başlatabilmeniz. En büyük riski ise hazırlık sürecinde dil sınavını geçememek. Bu yüzden Türkiye’deyken temel seviyeye kadar Almanca öğrenmeye başlamanızı şiddetle öneriyoruz. Sıfırdan başlayan öğrencilerin hazırlık süresi uzayabiliyor

İngilizce programlar: Almanca olmadan eğitim
Almanca öğrenmek istemeyen ya da kısa sürede eğitime başlamak isteyen adaylar için İngilizce programlar ikinci bir yol. Bu programların çoğu yüksek lisans seviyesinde. Viyana Teknik Üniversitesi, Viyana Ekonomi Üniversitesi (WU), Viyana Üniversitesi, Graz ve Innsbruck üniversiteleri İngilizce yüksek lisans programları sunan kurumlar arasında. Lisans düzeyinde İngilizce program sayısı ise daha sınırlı ve çoğunlukla özel üniversitelerde ya da uygulamalı bilimler üniversitelerinde (Fachhochschule) bulunuyor
İngilizce programlarda IELTS ya da TOEFL gibi bir belge genellikle isteniyor. Ancak bazı üniversiteler, önceki eğitiminizi tamamen İngilizce aldıysanız bunu kanıtlayan bir yazıyı (Medium of Instruction belgesi) dil yeterliliği yerine kabul edebiliyor. Türkiye’de İngilizce eğitim veren bir üniversiteden mezun olan adaylar için bu, dil belgesiz başvurunun pratik bir yolu olabiliyor. Bu kuralın her üniversitede ve her programda geçerli olmadığını, mutlaka program sayfasından teyit etmeniz gerektiğini hatırlatalım
Hangi sınavın sizin için daha uygun olduğuna karar veremediyseniz IELTS mi TOEFL mı yazımızda iki sınavı karşılaştırdık
Türk öğrenciler için kabul şartları
Avusturya üniversiteleri, lise diplomanızın Avusturya’daki üniversiteye giriş yeterliliğine denk olup olmadığına bakıyor. Bazı ülkelerin diplomaları doğrudan kabul edilirken, bazı ülkelerden gelen adaylardan ek kanıtlar isteniyor. Türkiye’den lisans başvurusu yapan adaylardan, uygulamada çoğu zaman kendi ülkelerinde aynı ya da benzer bir bölüme yerleşmeye hak kazandıklarını gösteren belge talep edilebiliyor. Bu nedenle YKS sonuç ve yerleştirme belgelerinizi saklamanız önemli
Genel olarak hazırlamanız gereken belgeler şunlar:
- Lise diploması ve not dökümü (yüksek lisans için lisans diploması ve transkript)
- Gerekiyorsa YKS sonuç belgesi ya da Türkiye’de bir bölüme yerleştiğinizi gösteren belge
- Pasaport fotokopisi
- Varsa dil belgesi, yoksa şartlı kabul talebi
- Yüksek lisans için özgeçmiş ve motivasyon mektubu
- Apostilli ve yeminli tercümeli belgeler
Belgelerin apostil ve tercüme süreci, Türkiye’den başvuranların en çok zaman kaybettiği aşama. Bu adımı nasıl hızlandırabileceğinizi apostil ve belge tasdiki yazımızda anlattık
Başvuru takvimi
Kış dönemi için başvurular genellikle bahar aylarında açılıp yaz başında kapanıyor, yaz dönemi başvuruları ise sonbahar sonuna doğru tamamlanıyor. AB dışından başvuranlar için son tarihler, AB vatandaşlarına göre daha erken olabiliyor çünkü vize ve oturum süreci zaman alıyor. Takvimi kabul almak istediğiniz dönemden en az bir yıl önce planlamaya başlamanız gerçekçi olur
Öğrenci oturum izni ve mali yeterlilik
Altı aydan uzun süreli eğitim için Avusturya’da öğrenci oturum izni (Aufenthaltsbewilligung Student) gerekiyor. Türk vatandaşları başvurularını Ankara’daki Avusturya Büyükelçiliği ya da ilgili konsolosluk üzerinden, bazı durumlarda da yetkili başvuru merkezleri aracılığıyla yapıyor. Başvurunun bir kısmı ise ülkeye girdikten sonra yerel göç makamında tamamlanıyor
Oturum başvurusunun en önemli kalemi mali yeterlilik. Avusturya, öğrencilerin yaşam masraflarını karşılayabileceklerini göstermelerini istiyor ve bu tutar yaşa göre değişiyor. 24 yaş altı öğrenciler için istenen aylık tutar, 24 yaş ve üzeri öğrencilere göre belirgin şekilde daha düşük. Tutarlar her yıl güncellendiği için başvuru öncesi resmi göç portalı migration.gv.at üzerinden kontrol etmeniz gerekiyor
Bunun yanında geçerli bir sağlık sigortası, kira sözleşmesi ya da konaklama belgesi, temiz sabıka kaydı ve üniversiteden kabul ya da kayıt belgesi isteniyor. Hazırlık programındaki öğrencilerin dil kursuna devam etmesi ve belirli bir başarıyı göstermesi de yenilemelerde dikkate alınabiliyor
| Yol | Dil belgesi | Kimler için uygun | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Almanca lisans + hazırlık programı | Başvuruda gerekmeyebilir, ek sınav şart | Lise mezunları, uzun vadeli yerleşmek isteyenler | Dil sınavını süresi içinde geçmek |
| İngilizce yüksek lisans | Genelde IELTS/TOEFL, bazen MOI kabul | Lisans mezunları | Program sayısı ve rekabet |
| Fachhochschule programları | Programa göre değişir | Uygulamalı eğitim isteyenler | Kontenjanlar sınırlı, seçme sınavı olabilir |
| Özel üniversiteler | Çoğu İngilizce, kendi sınavı olabilir | Hızlı başlamak isteyenler | Harçlar devlet üniversitelerinden yüksek |
Okurken çalışmak ve yaşam bütçesi
Avusturya’da öğrenci oturumuyla haftada belirli bir saate kadar çalışabiliyorsunuz. Uygulamada bu sınır haftalık 20 saat olarak biliniyor ve işverenin iş piyasası servisine (AMS) bildirim ya da izin süreçlerini yürütmesi gerekiyor. Yarı zamanlı iş, cep harçlığına katkı sağlar ama tüm masrafları karşılamaya yetmeyebilir. Özellikle hazırlık programının ilk aylarında Almancanız zayıfken iş bulmak kolay olmayabilir. Ülkelere göre çalışma kurallarını yurt dışında okurken çalışmak yazımızda karşılaştırdık
Yaşam masraflarında en büyük kalem konaklama. Öğrenci yurtları, paylaşımlı daireler (WG) ve özel kiralık daireler arasında ciddi fiyat farkı var. Viyana’da öğrenci yurtları hızla doluyor, bu yüzden kabul alır almaz başvuru yapmanız gerekiyor. Graz ve Linz gibi şehirlerde yaşam maliyeti genellikle Viyana’ya göre biraz daha düşük

Mezuniyetten sonra Avusturya’da kalmak
Avusturya’ya eğitim yoluyla göç edenlerin çoğunun asıl hedefi, mezuniyetten sonra ülkede çalışarak kalmak. Avusturya’da yükseköğrenimini tamamlayan AB dışı mezunlar, iş aramak için belirli bir süreyle oturumlarını uzatabiliyor. Bu süre içinde nitelikli bir iş bulurlarsa Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart (Rot-Weiß-Rot Karte) için başvurabiliyorlar. Avusturya’da mezun olanlara bu kartta bazı kolaylıklar tanınıyor
Burada Almanca seviyesi belirleyici oluyor. İngilizce programdan mezun olup Almanca bilmeyen adaylar, teknoloji ve araştırma gibi alanlar dışında iş bulmakta zorlanabiliyor. Almanca lisans yoluyla giden öğrenciler ise genellikle mezuniyet sırasında iş piyasasına daha hazır oluyor. Çalışma hayatıyla ilgili detayları ileride ayrı yazılarımızda da ele alıyoruz
Örnek bir senaryo
Varsayımsal bir örnek düşünelim: İzmir’de liseyi bitirmiş, YKS’de mühendislik bölümüne yerleşmiş ama Avusturya’da okumak isteyen bir öğrenci. Elinde dil belgesi yok, Almancası başlangıç seviyesinde. Doğru plan, Türkiye’de birkaç ay yoğun Almanca kursuna gidip temel seviyeyi tamamlarken Viyana’daki bir teknik üniversiteye şartlı kabul için başvurmak olur. Kabulle birlikte hazırlık programına kaydolup öğrenci oturumunu alır, ülkede dil seviyesini yükseltir ve ek sınavı geçtikten sonra bölümüne başlar. Sıfırdan başlasaydı hazırlık süresi uzayacak ve bütçesi zorlanacaktı
Avusturya’ya eğitim yoluyla göçte sık yapılan hatalar
- Şartlı kabulü “kesin kabul” sanmak ve dil sınavına yeterince hazırlanmamak
- Mali yeterlilik tutarını hesaplarken yaş grubunu göz ardı etmek
- Belge tercümesini ve apostili son haftalara bırakmak
- Konaklamayı oturum başvurusundan sonraya bırakıp kira belgesi olmadan dosya hazırlamak
- İngilizce programla gidip Almanca öğrenmeyi tamamen ertelemek
- Avusturya ile Almanya’nın kabul kurallarını aynı sanmak. İki ülkenin sistemi benzer görünse de detaylarda ciddi farklar var
Sık sorulan sorular
Almanca bilmeden Avusturya’da üniversiteye kabul alabilir miyim?
Evet, birçok devlet üniversitesi şartlı kabul veriyor. Ancak bölüme tam kayıt için Almanca ek sınavını geçmeniz ya da kabul edilen bir dil belgesini sonradan sunmanız gerekiyor
Hazırlık programı süresince öğrenci oturumu alabilir miyim?
Genel uygulamada şartlı kabul ve hazırlık programına kayıt, öğrenci oturum izni başvurusunda kullanılabiliyor. Yenilemelerde dil kursundaki ilerlemeniz dikkate alınabileceği için düzenli devam etmeniz önemli
İngilizce eğitim aldığım için IELTS’siz başvurabilir miyim?
Bazı üniversiteler, önceki eğitiminizin İngilizce olduğunu gösteren belgeyi kabul ediyor. Bu, programa göre değişen bir uygulama olduğu için başvurmadan önce program sayfasını kontrol edin
Avusturya’da mezun olduktan sonra kalıcı oturum alabilir miyim?
Mezuniyet sonrası iş arama izni ve ardından Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart ile çalışarak ülkede kalabilirsiniz. Kalıcı oturum ise belirli bir süre kesintisiz yasal ikamet ve diğer şartları gerektiriyor
İlk adımı atmak için
Avusturya’ya eğitim yoluyla göç, dil belgesi olmayan adaylar için de gerçekçi bir seçenek. Asıl mesele doğru üniversiteyi, doğru programı ve gerçekçi bir dil hazırlık planını seçmek. Hazırlık programında geçen sürenin bütçenize ve oturum planınıza nasıl yansıyacağını baştan hesaplamak, sonradan yaşanacak sürprizleri büyük ölçüde engelliyor
Diploma durumunuzu ve hedef bölümünüzü birlikte değerlendirmek isterseniz ücretsiz danışmanlık formumuzu doldurabilirsiniz. Saya Group ekibi size uygun üniversiteleri ve başvuru takvimini birlikte planlar