İzmir, Antalya ve Bursa’da Üniversite: Daha Sakin, Daha Uygun

“İstanbul çok pahalı, Ankara çok soğuk; başka nereye bakabiliriz?” Son iki yılda bu soruyu giderek daha sık duyuyoruz. İzmir’de üniversite okumak, ya da Antalya ve Bursa’da, bu ailelere çoğu zaman aklına gelmeyen ama mantıklı bir cevap. Üç şehir de büyük şehir rahatlığını, metropol yorgunluğu olmadan sunuyor.

Elbette her şehrin bir bedeli var. Program seçeneği daha dar, bazı bölümler hiç yok, uluslararası öğrenci topluluğu daha küçük. Aşağıda üç şehri dürüstçe, artı ve eksileriyle anlatıyoruz.

Neden büyük üç şehrin dışına bakmalı?

İstanbul ve Ankara’nın neden bu kadar tercih edildiğini biliyoruz; okul sayısı, iş imkânı, tanınmışlık. İki şehri ayrıntılı karşılaştırdığımız Ankara mı İstanbul mu yazısında bu tartışmanın detaylarını bulabilirsiniz. Ama bazı öğrenciler için o artılar, eksilerin önüne geçmiyor.

Uzun ulaşım süreleri, yüksek kiralar ve sürekli kalabalık, özellikle ilk kez evden ayrılan bir öğrencinin uyum sürecini zorlaştırabiliyor. İstanbul’da okuyan öğrencilerin gündelik hayatını İstanbul’da öğrenci hayatı yazımızda anlattık; oradaki tabloyu okuduktan sonra bazı aileler alternatif aramaya başlıyor.

Orta büyüklükteki şehirlerde okul ve ev arasındaki mesafe kısalıyor, harcama düşüyor ve öğrenci şehrin içinde daha görünür oluyor. Bunlar küçük şeyler değil.

İzmir’de üniversite okumak: kime uygun?

İzmir, Türkiye’nin üçüncü büyük şehri ve birkaç köklü devlet üniversitesinin yanı sıra birkaç vakıf üniversitesine de ev sahipliği yapıyor. Mühendislik, tıp, işletme, ekonomi ve tasarım gibi alanlarda seçenek var. İngilizce program sayısı İstanbul kadar fazla değil, ama arayan bulabiliyor.

Şehrin havası öğrencilerin en çok sevdiği taraf. Deniz kenarında yürüyüş yolları, ılıman kış, görece rahat bir sosyal ortam. Kordon, Alsancak ve Bornova gibi semtler öğrenci hayatıyla iç içe. Pek çok yabancı öğrenci, İzmir’i “İstanbul’un rahatlamış hali” diye tarif ediyor.

Öğrenciler İzmir’de nerede yaşıyor?

Bornova, kampüslere yakınlığı ve öğrenci yoğunluğu nedeniyle en bilinen semt. Buca da benzer şekilde öğrenci evleriyle dolu. Alsancak ve Karşıyaka daha merkezi ve sosyal hayata yakın, ama kira tarafında biraz daha pahalı. Metro, İZBAN banliyö treni ve körfezdeki vapurlar sayesinde şehir içinde dolaşmak görece kolay. Ev ararken kampüsünüzün hangi hatta olduğunu ilk iş olarak öğrenin; bu, semt seçimini büyük ölçüde belirliyor.

Dikkat edilmesi gerekenler

Bazı kampüsler şehir merkezine uzak; ev seçerken kampüse ulaşımı mutlaka kontrol edin. Yaz aylarında sıcak ve nem yüksek. Kira tarafında da son yıllarda artış oldu; “İzmir ucuzdur” varsayımıyla bütçe kurmak yerine semt bazında bakmak gerekiyor.

Antalya: deniz, turizm ve sağlık

Antalya’da üniversite sayısı daha az. Bir büyük devlet üniversitesi ve birkaç vakıf üniversitesi öne çıkıyor. Turizm, gastronomi, otelcilik, spor bilimleri ve sağlık alanları güçlü. Turizm sektörünün merkezinde olmak, bu bölümlerde okuyan öğrenciler için yaz stajını neredeyse garanti hale getiriyor.

Ama şunu da söylemek lazım: Antalya bir turizm şehri ve bu, hayatın ritmini belirliyor. Yazın şehir kalabalıklaşıyor, kısa dönem kiralama nedeniyle öğrenci evi bulmak zorlaşabiliyor. Kışın ise bazı bölgeler sessizleşiyor. Bir de mühendislik ya da sosyal bilimlerde çok spesifik bir program arıyorsanız Antalya’da seçenek sınırlı olabilir.

Genelde turizm, gastronomi ya da sağlık alanlarında okumak isteyen ve sıcak iklimi seven öğrencilere Antalya’yı ciddi bir seçenek olarak öneriyoruz.

Bursa: sanayinin yanında mühendislik

Bursa genelde listenin en altında unutuluyor, oysa bazı öğrenciler için en akıllı seçim olabilir. Otomotiv, tekstil ve makine sanayiinin merkezi olan şehirde mühendislik okuyan öğrenciler, fabrikalara ve üretim tesislerine staj için yakın. Büyük bir devlet üniversitesi ve birkaç vakıf üniversitesi var.

İstanbul’a yakınlık da bir artı. Hafta sonu feribot ya da otoyolla İstanbul’a gidip gelmek mümkün; yani metropolün imkânlarına ara sıra uğrayıp hayatınızı daha sakin bir şehirde kurabilirsiniz. Uludağ’ın kışın kayak, yazın doğa yürüyüşü imkânı da öğrencilerin hoşuna gidiyor.

Eksi tarafta, Bursa daha muhafazakâr ve daha az “öğrenci şehri” havasında. Uluslararası öğrenci topluluğu küçük. Sosyal hayattan çok şey bekleyen biri ilk aylarda sıkılabilir.

Üç şehir yan yana

Tablo genel bir izlenim veriyor. Belirli bir okul için ücret, burs ve program dilini mutlaka güncel yıl için kontrol edin.

Gerçekten daha ucuz mu?

Çoğu durumda evet, ama farkın büyüklüğü sanıldığı kadar değil. Kira genelde en büyük kalem ve üç şehirde de İstanbul’un merkezi semtlerine göre daha düşük. Ulaşım daha kısa sürdüğü için hem para hem zaman tasarrufu oluyor. Yemek ve market harcaması ise Türkiye genelinde birbirine yakın.

Gözden kaçan bir kalem de seyahat. Ailesini ziyarete sık giden ya da hafta sonları İstanbul’a gitmeyi planlayan bir öğrenci için yol masrafı, kiradan kazandığı farkın bir kısmını geri alabiliyor. Antalya’da ise yaz aylarında öğrenci evinin kısa dönem turist kiralamasına dönüşmesi, sözleşmenin yenilenmesini zorlaştırabiliyor; yıllık sözleşme yapmaya ve şartları yazılı netleştirmeye özen gösterin.

Asıl fark, okul ücretinde ortaya çıkabiliyor. Bazı vakıf üniversiteleri, uluslararası öğrenci çekmek için İstanbul’daki benzerlerine göre daha cömert burs verebiliyor. Bu her okul için geçerli değil; teklifleri yan yana koymadan karar vermeyin.

Kalem kalem bir aylık hesap için öğrencinin aylık bütçesi yazımıza bakabilirsiniz. Orada kira, yemek, ulaşım ve sigorta gibi giderleri ayrı ayrı ele aldık.

Yabancı öğrenciler için pratik notlar

İkamet işlemleri her şehirde il göç idaresi üzerinden yürüyor. Büyük şehirlerde randevu bulmak bazen zor olurken, orta büyüklükteki şehirlerde süreç daha hızlı ilerleyebiliyor; ama bu garanti değil. Kayıt sonrası belgelerinizi eksiksiz hazırlamak her yerde aynı ölçüde önemli.

Havalimanı bağlantısı da düşünülmeli. İzmir ve Antalya’nın uluslararası havalimanları var ve birçok ülkeye doğrudan ya da tek aktarmalı uçuş bulunuyor. Bursa için çoğu öğrenci İstanbul havalimanlarını kullanıyor.

Türkçe bilmek bu şehirlerde İstanbul’a göre daha belirleyici. İngilizce bir programda okusanız bile, günlük hayatta temel Türkçe olmadan zorlanabilirsiniz. Hazırlık yılında ya da ilk dönemde Türkçe kursuna yazılmanızı öneriyoruz. Türkiye’de okumanın genel çerçevesi için uluslararası öğrenciler için Türkiye’de eğitim yazımız da faydalı olur.

Hangi öğrenciye hangi şehir?

Bizim yıllar içinde gördüğümüz tablo kabaca şöyle. Sosyal hayatı olan ama yorucu olmayan bir şehir arayan, bölüm seçeneği de geniş olsun isteyen öğrenci genelde İzmir’de mutlu oluyor. Turizm, otelcilik, gastronomi ya da spor bilimleri okuyacak ve sektörün içinde büyümek isteyen biri için Antalya’nın sunduğu staj ortamını başka şehirde bulmak zor. Mühendislik okuyup üretim tarafında deneyim kazanmak isteyen, İstanbul’a yakın kalmayı da önemseyen öğrenci içinse Bursa sessiz ama güçlü bir aday.

Bir de aile tarafı var. Çocuğunu ilk kez başka bir ülkeye gönderen aileler, daha sakin ve daha küçük bir şehrin kendilerini rahatlattığını sık söylüyor. Bu duyguyu küçümsemiyoruz; öğrencinin kendini güvende hissetmesi, derslerdeki başarısını da doğrudan etkiliyor.

Türkiye’den yurt dışına çıkmak yerine yurt içinde okumayı seçen Türk öğrenciler için de benzer bir hesap geçerli. Ailesine yakın olmak isteyen Ege ya da Akdeniz bölgesinden bir öğrenci, İstanbul yerine kendi bölgesindeki güçlü bir üniversiteyi seçtiğinde hem masraf hem de uyum açısından kazançlı çıkabiliyor.

Hangi durumda bu şehirleri önermiyoruz?

Okumak istediğiniz program bu şehirlerde yoksa ya da yalnızca tek bir okulda varsa, tercih şansınız daralır. Uluslararası bir şirketin merkezinde staj ya da mezuniyet sonrası kurumsal bir kariyer hedefliyorsanız İstanbul’un ağı hâlâ çok daha güçlü. Ve kalabalık, çok kültürlü bir ortamda yaşamak sizin için önemliyse, orta büyüklükteki bir şehir ilk yıldan sonra dar gelebilir.

Sık sorulan sorular

İzmir’de üniversite okumak İstanbul’dan ne kadar ucuz?

Kesin bir oran vermek doğru olmaz; semte ve yaşam tarzına göre çok değişiyor. Genel eğilim, özellikle kira ve ulaşımda İzmir’in daha uygun olduğu yönünde.

Antalya’da İngilizce program var mı?

Var, özellikle turizm, işletme ve bazı sağlık alanlarında. Ancak seçenek sayısı İstanbul’a göre az, bu yüzden bölüm bazında kontrol etmek gerekiyor.

Bursa’da yabancı öğrenci olmak zor mu?

Zor değil, ama uluslararası topluluk küçük olduğu için uyum biraz daha fazla çaba istiyor. Türkçe öğrenmeye istekli olanlar hızlı alışıyor.

Bu şehirlerdeki diplomalar daha az mı değerli?

Diplomanın değeri şehirden değil üniversiteden ve programdan geliyor. İzmir, Antalya ve Bursa’daki köklü üniversitelerin mezunları Türkiye’de ve yurt dışında iş bulabiliyor.

Bu şehirlerde burs imkânı var mı?

Vakıf üniversitelerinin çoğu uluslararası öğrencilere not ortalamasına ya da sınav sonucuna göre yüzde 25, 50, 75 hatta 100 oranında burs veriyor. Oranlar ve koşullar okuldan okula ve yıldan yıla değişiyor; güncel yıl için mutlaka kontrol edin. Devlet üniversitelerinde ise ücret zaten düşük, ama kontenjan daha sınırlı.

Şimdi ne yapmalı?

Mümkünse karar vermeden önce şehri bir kez görün; bir hafta sonu kampüsü, öğrenci semtlerini ve ulaşımı gezmek, broşürlerden çok daha fazlasını anlatır.

Önce okumak istediğiniz bölümü yazın, sonra bu bölümün üç şehirde hangi okullarda olduğunu listeleyin. Liste kısa çıkarsa karar kolaylaşır; uzun çıkarsa ücret ve burs karşılaştırmasıyla eleyin.

Saya Group olarak İstanbul ofisimizden Türkiye’nin farklı şehirlerindeki üniversitelere başvuru, burs görüşmesi ve ikamet süreçlerinde destek veriyoruz. Hangi şehrin size daha uygun olduğunu birlikte konuşabiliriz.