Ankara mı İstanbul mu? Üniversite İçin Şehir Seçimi

Ankara’da üniversite okumak mı, İstanbul’da mı? Ofisimize gelen ailelerin yarısı bu soruyla oturuyor ve çoğu zaman cevabı aslında çoktan vermiş oluyorlar: “İstanbul tabii, ama çok pahalı ve kalabalık diyorlar.” İki şehir de güçlü üniversitelere ev sahipliği yapıyor. Fark, öğrencinin dört ya da altı yıl boyunca nasıl bir gündelik hayat yaşayacağında.

Bu yazıda iki şehri, hem Türkiye’den hem de yurt dışından gelen öğrencilerin gerçekten sorduğu başlıklar üzerinden karşılaştırıyoruz: kira, ulaşım, okul seçenekleri, sosyal hayat, iş imkânı ve güvenlik.

Önce şunu netleştirin: şehir mi seçiyorsunuz, okul mu?

Bizim deneyimimizde en çok pişmanlık, şehri okuldan önce seçenlerde görülüyor. “Mutlaka İstanbul” diye başlayan bir öğrenci, istediği bölümde bütçesine uyan okulu bulamayınca ya beklentisinin altında bir programa razı oluyor ya da ailesini zorlayan bir ücrete giriyor.

Sıralamayı tersinden kurmayı öneriyoruz. Önce bölüm, sonra bütçe ve burs ihtimali, en son şehir. Bu üç filtreden sonra genelde iki üç okul kalıyor ve şehir tartışması kendiliğinden kısalıyor.

Üniversite seçenekleri: sayı ve çeşitlilik

İstanbul, Türkiye’de en fazla üniversiteye sahip şehir. Özellikle vakıf üniversitelerinin büyük kısmı burada. Bu da program çeşitliliği, İngilizce bölüm sayısı ve burs seçenekleri açısından ciddi bir avantaj. Uluslararası öğrenciler için İstanbul’daki özel üniversiteler arasında ücret ve burs karşılaştırması yapmak, pazarlık payını da artırıyor.

Ankara’da üniversite sayısı daha az ama köklü devlet üniversiteleri ve güçlü birkaç vakıf üniversitesi var. Mühendislik, temel bilimler, siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler gibi alanlarda Ankara’nın akademik geleneği güçlü. Başkent olmanın getirdiği kamu kurumları, büyükelçilikler ve uluslararası kuruluşlar da bazı bölümler için staj ortamı yaratıyor.

Yabancı öğrenciler için fark

Yurt dışından gelen bir öğrenci çoğunlukla özel üniversiteye yöneliyor. O durumda İstanbul’un seçenek avantajı daha da belirginleşiyor. Ancak Ankara’daki birkaç vakıf üniversitesi daha sakin bir kampüs hayatı ve daha düşük yaşam maliyetiyle birleşince bazı aileler için daha mantıklı hale geliyor.

Ankara’da üniversite okumak daha mı ekonomik? Kira ve yaşam maliyeti

Kesin rakam vermek istemiyoruz, çünkü kiralar Türkiye’de son yıllarda çok hızlı değişti ve semtten semte uçurum var. Genel eğilim şu: Ankara’da öğrencinin kiraya ve günlük harcamaya ayırdığı tutar, İstanbul’un merkezi semtlerine göre belirgin biçimde daha düşük. İstanbul’da kampüse yakın bir öğrenci evinin kirası bazen tek başına bir aylık bütçenin yarısını yutabiliyor.

Gerçekçi bir hesap yapmak isterseniz kalem kalem bakmak lazım: kira ya da yurt, yemek, ulaşım, telefon, okul malzemesi, sağlık sigortası. Bu kalemleri bir öğrencinin aylık bütçesi yazımızda ayrı ayrı ele aldık. Daha genel tasarruf taktikleri için de Türkiye’de yaşam maliyeti için akıllı bütçe yazısına göz atabilirsiniz.

Yurt mu, ev mi?

Her iki şehirde de devlet yurtları, özel yurtlar ve üniversitelerin kendi yurtları var. Yabancı öğrenciler için üniversite yurdu ilk yıl çoğu zaman en kolay seçenek, çünkü kayıt ve ikamet süreçlerinde adres sorunu yaşanmıyor. Ev tutmak ikinci yıldan sonra, şehri ve semtleri tanıdıktan sonra daha mantıklı. İstanbul’da arkadaşlarla ev paylaşmak kira yükünü ciddi biçimde azaltıyor; Ankara’da tek başına küçük bir daire tutmak bazen İstanbul’daki paylaşımlı bir odayla benzer maliyete geliyor.

Depozito, emlakçı komisyonu, eşya ve ilk faturalar gibi tek seferlik masrafları da unutmayın. İlk ay, sonraki aylardan neredeyse her zaman daha pahalı geçiyor.

Ulaşım: İstanbul’un gizli maliyeti

İstanbul’da okuyacak öğrencilere söylediğimiz ilk şey şu: Evinizi okula göre seçin, okulunuzu eve göre değil. Kâğıt üzerinde “sadece 15 kilometre” görünen bir mesafe, akşam trafiğinde bir buçuk saate çıkabiliyor. Köprü ya da Marmaray ile kıtalar arası gidip gelen bir öğrenci, haftada saatlerce yolda kalıyor.

Ankara’da da trafik var, ama şehir daha düzenli planlandığı için kampüse ulaşım çoğu zaman daha öngörülebilir. Metro ve otobüs hatları ana kampüslere ulaşıyor. Bir öğrencinin günde iki saat yerine kırk dakika yolda olması, ders çalışmaya ve dinlenmeye ayrılan zaman demek.

Bu küçük bir detay gibi görünüyor. Birinci yılın sonunda notlara yansıdığını defalarca gördük.

Sosyal hayat ve şehir temposu

İstanbul her şeyi sunuyor: konserler, festivaller, müzeler, farklı ülkelerden gelmiş büyük öğrenci toplulukları. Kendi ülkesinden arkadaş bulmak isteyen bir yabancı öğrenci için bu ciddi bir rahatlık. Öte yandan şehrin kalabalığı ve hızı bazı öğrencileri ilk aylarda yoruyor; özellikle küçük bir şehirden gelenler kendini kaybolmuş hissedebiliyor.

Ankara’da hayat daha sakin. Kızılay, Tunalı, Bahçelievler gibi öğrenci yoğun semtlerde kafeler, kitapçılar ve uygun fiyatlı yemek yerleri bol. Akşam hayatı İstanbul kadar renkli değil, ama “derslerime odaklanmak istiyorum” diyen öğrenciler için bu bir artı. Kışın soğuk ve kar ise ilk yıl bazı öğrencileri şaşırtıyor; kalın mont ve iyi ısıtılan bir ev şart.

Güvenlik ve aileler için huzur

İki şehir de büyük şehir ve büyük şehrin bilinen riskleri ikisinde de var. Genel kurallar aynı: geç saatte tenha yerlerden kaçınmak, yurt ya da evi seçerken ulaşımı ve çevreyi gündüz ve akşam ayrı ayrı görmek, ev sahibiyle yazılı sözleşme yapmak.

Ailelerin, özellikle kız öğrencilerin aileleri olarak en çok sorduğu soru da konaklama oluyor. Bu konuda kız öğrenciler için yurt ve güvenlik yazımızda pratik bir kontrol listesi bulabilirsiniz. Bizim gözlemimiz şu: Birinci yıl için yurt, hangi şehir olursa olsun, yeni gelen öğrenciye hem güvenlik hem de sosyal çevre açısından daha iyi bir başlangıç sağlıyor.

Staj, yarı zamanlı iş ve mezuniyet sonrası

İş tarafında İstanbul açık ara önde. Şirket merkezleri, ajanslar, teknoloji firmaları, finans ve turizm sektörü burada yoğunlaşıyor. Yaz stajı aramak ya da mezuniyetten sonra Türkiye’de çalışmak isteyen bir öğrenci için İstanbul’un ağı büyük kolaylık.

Ankara’da ise kamu kurumları, savunma sanayii, mühendislik firmaları ve uluslararası kuruluşlar öne çıkıyor. Siyaset bilimi, uluslararası ilişkiler ya da bazı mühendislik dalları okuyan biri için Ankara’nın sunduğu staj ortamı çok değerli olabilir.

Yabancı öğrenciler için bir uyarı: Öğrenci ikametiyle çalışmanın kendi kuralları var ve izinsiz çalışmak ikametinizi riske atabilir. Farklı ülkelerdeki öğrencilerin çalışma kurallarını yurt dışında okurken çalışmak yazımızda karşılaştırdık; Türkiye için de güncel kuralları mutlaka resmi kaynaklardan kontrol edin.

Memleketten uzaklık ve eve dönüş

Ailelerin bazen hesaba katmadığı bir başlık bu. İstanbul’un iki büyük havalimanı var ve Orta Asya, Kafkasya, Balkanlar ve Orta Doğu’ya doğrudan uçuş seçenekleri çok geniş. Bayramda ya da yaz tatilinde eve dönmek isteyen yabancı öğrenci için bu bilet fiyatına ve yolculuk süresine doğrudan yansıyor.

Ankara’dan da birçok yöne uçuş var, ama doğrudan hat sayısı daha az; bazı ülkeler için İstanbul aktarmalı uçmak gerekebiliyor. Türkiye’nin farklı şehirlerinden gelen öğrenciler için ise durum tersine dönebiliyor: İç Anadolu’dan ya da Karadeniz’den gelen biri için Ankara, otobüs ve hızlı tren bağlantılarıyla eve çok daha yakın.

Kime hangi şehir uyar?

Genelleme yapmak her zaman riskli, ama yıllar içinde bazı kalıplar oluştu.

Ankara genelde şu öğrencilere uyuyor: bütçesi sınırlı olan, sakin ortamda daha iyi çalışan, mühendislik ya da sosyal bilimlerde güçlü bir devlet ya da vakıf üniversitesini hedefleyen, kamu sektöründe staj yapmak isteyen öğrenciler.

İstanbul ise şunlara daha çok uyuyor: geniş program ve burs seçeneği arayan, işletme, tasarım, medya, turizm gibi özel sektöre yakın alanlarda okuyan, kalabalıktan enerji alan ve kendi ülkesinden büyük bir topluluk içinde olmak isteyen öğrenciler.

Bir de üçüncü seçenek var ve sık unutuluyor: İzmir, Bursa ya da Antalya gibi orta büyüklükteki şehirler. Bütçe ile yaşam kalitesi arasında denge arayanlar için bunlar da ciddiye alınmalı.

Sık sorulan sorular

Ankara’da üniversite okumak İstanbul’dan ucuz mu?

Genel olarak evet; özellikle kira ve ulaşımda fark belirgin. Ama İstanbul’un daha uygun semtlerinde yaşayan biriyle Ankara’nın merkezinde ev tutan biri arasında fark kapanabilir. Hesabı semt bazında yapmak gerekiyor.

Yabancı öğrenciler için hangi şehir daha kolay?

Uyum açısından İstanbul’da daha büyük uluslararası topluluklar var. Ankara ise daha sakin ve yönetilebilir bir şehir. İlk kez yurt dışına çıkan genç öğrenciler bazen Ankara’ya daha hızlı alışıyor.

Ankara’da İngilizce program bulmak zor mu?

Hayır. Ankara’daki birçok devlet ve vakıf üniversitesinde İngilizce programlar var. Ancak seçenek sayısı İstanbul’a göre daha az olduğu için bölüm bazında kontrol etmek lazım.

Ankara’nın kışı gerçekten çok mu soğuk?

Karasal iklim nedeniyle kışlar soğuk ve kar görülebiliyor. Çoğu öğrenci ilk yıldan sonra alışıyor; önemli olan iyi yalıtımlı bir yurt ya da ev seçmek.

Bir yıl sonra şehir değiştirmek mümkün mü?

Mümkün, ama kolay değil. Başka bir şehirdeki üniversiteye geçmek yatay geçiş kurallarına, not ortalamasına ve kontenjana bağlı. O yüzden şehri baştan dikkatli seçmek, sonradan transfer planlamaktan çok daha az yorucu.

Karar vermeden önce

İki şehri birkaç günlüğüne ziyaret edebiliyorsanız edin; kampüsü, yurdu ve öğrenci semtlerini gezin. Gidemiyorsanız, en azından listenizdeki okulların ulaşım ve konaklama seçeneklerini harita üzerinde tek tek kontrol edin.

Saya Group olarak İstanbul ofisimizde ailelerle bu karşılaştırmayı somut okullar ve rakamlar üzerinden yapıyoruz; başvuru, burs görüşmesi ve ikamet işlemlerinde de yanınızdayız.