Türkiye’de Mühendislik Okumak: İngilizce Programlar, Bölüm Seçimi ve Kariyer

Mühendislik, Türkiye’de okumak isteyen yabancı öğrencilerin en çok tercih ettiği alanların başında geliyor. Ailelerin bakış açısı genelde net: mühendislik diploması hem kendi ülkelerinde hem de dünyanın birçok yerinde iş bulmayı kolaylaştıran sağlam bir meslek. Bu bakış açısı büyük ölçüde doğru, ama «mühendislik» kelimesinin altında birbirinden çok farklı bölümler var ve yanlış bölüm seçimi dört yılı oldukça zorlu hâle getirebiliyor

Bu yazıda Türkiye’deki başlıca mühendislik bölümlerini, İngilizce programların durumunu, kabul ve burs süreçlerini ve mezunların kariyer seçeneklerini anlatıyoruz. Bilgisayar mühendisliği ve yapay zekâ konusunu daha önce ayrı yazılarda ele aldığımız için burada daha çok klasik mühendislik dallarına odaklanıyoruz

Hangi mühendislik bölümü kime uygun?

İnşaat mühendisliği

Binalar, köprüler, yollar, barajlar ve altyapı projeleri. Türkiye inşaat sektöründe dünyanın en büyük müteahhitlik ülkelerinden biri ve Türk inşaat şirketleri Orta Asya’dan Afrika’ya kadar geniş bir coğrafyada projeler yürütüyor. Deprem mühendisliği alanındaki deneyim de ülkenin akademik tarafını güçlendiriyor. Sahada çalışmayı seven, büyük projelerin parçası olmak isteyen öğrenciler için iyi bir seçenek

Makine mühendisliği

Mühendisliğin en geniş dalı. Otomotiv, enerji, savunma sanayi, üretim ve iklimlendirme gibi pek çok sektörde iş imkânı sunuyor. Türkiye’nin otomotiv ve beyaz eşya üretiminde güçlü olması staj ve iş bulmayı kolaylaştırıyor. Fizik ve matematiği gerçekten seven öğrenciler bu bölümde daha rahat ediyor

Elektrik-elektronik mühendisliği

Enerji sistemlerinden telekomünikasyona, gömülü sistemlerden yarı iletkenlere kadar uzanan bir alan. Derslerin matematik yükü oldukça ağır, ama mezunların hem yazılım hem donanım tarafında çalışabilmesi ciddi bir esneklik sağlıyor

Endüstri mühendisliği

Süreçlerin, üretimin, lojistiğin ve insan kaynağının verimli yönetilmesi üzerine. Mühendislik ile işletme arasında bir köprü olduğu için mezunlar danışmanlık, bankacılık, lojistik ve üretim yönetimi gibi farklı alanlarda çalışabiliyor. Aile şirketinde yönetici olarak çalışmayı planlayan öğrenciler arasında popüler

Kimya, gıda ve biyomedikal mühendisliği

Daha niş ama kariyer olanakları güçlü alanlar. Biyomedikal mühendisliği tıbbi cihaz sektörüne, gıda mühendisliği ise gıda sanayisinin kalite ve üretim süreçlerine yönelik. Bilgisayar tarafıyla ilgilenenler için ayrıca bilgisayar mühendisliği ve yapay zekâ ve veri bilimi yazılarımıza göz atabilirsiniz

İngilizce mühendislik programları

Türkiye’de özel üniversitelerin büyük kısmı mühendislik programlarını tamamen İngilizce yürütüyor. Devlet üniversitelerinde ise İngilizce, Türkçe ve kısmen İngilizce programlar bir arada bulunuyor. İngilizce programa kabul alan öğrencinin TOEFL, IELTS ya da üniversitenin kendi sınavından yeterli puanı yoksa bir yıl hazırlık sınıfında okuması gerekiyor. Hazırlık yılının nasıl geçtiği ve muafiyet sınavı stratejileri için İngilizce hazırlık sınıfı yazımızı okuyabilirsiniz

İngilizce programın en büyük avantajı mezuniyet sonrası esneklik. Türkiye dışında çalışmak ya da yüksek lisans yapmak isteyen öğrenci için İngilizce teknik terminolojiye hâkim olmak büyük kolaylık sağlıyor. Ancak Türkiye’de iş aramayı planlayan bir öğrencinin Türkçeyi de iyi seviyeye getirmesi şart, çünkü sahada ve fabrikada iletişim büyük ölçüde Türkçe yürüyor

Kabul şartları ve ücretler

Yabancı öğrenciler mühendislik bölümlerine lise diploma notu, YÖS sınavları ya da SAT gibi uluslararası sınavlarla başvurabiliyor. Lise diplomasının fen ağırlıklı olması, yani matematik, fizik ve kimya derslerini içermesi bekleniyor. Devlet üniversitelerinde kontenjan sınırlı ve sınav puanı belirleyici. Özel üniversitelerde ise diploma notuna göre burs oranı belirleniyor

Hangi tür üniversitenin size daha uygun olduğunu düşünüyorsanız özel mi devlet mi karşılaştırmamız karar vermenize yardımcı olabilir

İlk yıl neden zor geçiyor?

Mühendislik bölümlerinin ilk yılı genellikle Calculus, Fizik, Lineer Cebir ve Kimya gibi temel bilim derslerinden oluşuyor. Lisede bu konularda güçlü olmayan öğrenciler için bu dönem gerçek bir sınav. Bize ulaşan yabancı öğrencilerin bir kısmı ilk dönem notları düşük geldiğinde bölüm değiştirmeyi düşünüyor. Oysa çoğu zaman sorun yetenek değil, çalışma düzeni. Derslere düzenli katılmak, problem setlerini zamanında çözmek ve hocaların ofis saatlerini kullanmak bu dönemi atlatmanın en etkili yolu

Lise son sınıftayken matematik ve fizik eksiklerini kapatmak, hazırlık yılında bu derslere de zaman ayırmak ilk yılı çok daha rahat geçirmenizi sağlıyor. Bazı üniversiteler yaz döneminde ön hazırlık matematik kursları da açıyor

Staj ve sanayi bağlantıları

Türk mühendislik programlarında genellikle iki zorunlu staj var: biri atölye ya da üretim stajı, diğeri mühendislik stajı. Organize sanayi bölgelerine ve teknoparklara yakın üniversitelerde staj bulmak görece kolay. İstanbul, Kocaeli, Bursa, Ankara ve İzmir bu açıdan öne çıkan şehirler. Yabancı öğrencilerin staj için ayrıca çalışma izni almasına genelde gerek olmuyor, çünkü zorunlu staj eğitimin bir parçası sayılıyor, yine de üniversitenin staj ofisiyle durumu netleştirmek gerekiyor

Mezuniyet sonrası kariyer

Mühendislik mezunlarının önünde üç ana yol var. İlki Türkiye’de kalıp çalışmak. Bunun için çalışma izni gerekiyor ve işveren şirketin başvuru yapması bekleniyor. İkincisi ülkesine dönüp çalışmak. Türk şirketlerinin Orta Asya, Kafkasya, Orta Doğu ve Afrika’daki projeleri, Türkçe ve İngilizce bilen mühendisler için ciddi fırsatlar yaratıyor. Üçüncüsü ise yüksek lisansla Avrupa ya da Kuzey Amerika’ya geçmek. Türkiye’deki iyi bir mühendislik diploması bu yolda sağlam bir basamak oluyor

Şehir seçimi mühendislik öğrencisi için neden önemli?

Mühendislikte okuduğunuz şehir, sınıfın dışında öğrendiklerinizi doğrudan etkiliyor. Sanayisi güçlü bir şehirde okuyan öğrenci staj için uzağa gitmek zorunda kalmıyor, fabrika gezilerine, sektör etkinliklerine ve kariyer fuarlarına daha kolay katılıyor. Kocaeli ve Bursa otomotiv ve üretim tarafında, Ankara savunma sanayi ve kamu projelerinde, İstanbul ise hemen her sektörde geniş bir ağ sunuyor. İzmir ve Eskişehir de hem yaşam maliyeti hem de sanayi bağlantıları açısından dengeli seçenekler arasında

Öte yandan büyük şehirlerin yaşam maliyeti ve ulaşım süreleri de hesaba katılmalı. Kampüse bir buçuk saat uzaklıkta yaşayan bir öğrenci, laboratuvar ve proje saatlerinde ciddi zorluk yaşayabiliyor. Bu yüzden yurt ya da ev seçerken kampüse yakınlığı öncelikli tutmak gerekiyor

Kulüpler, yarışmalar ve projeler

Türk üniversitelerinde mühendislik öğrencilerinin en aktif olduğu alanlardan biri öğrenci kulüpleri ve takım projeleri. Güneş enerjili araç, roket, insansız hava aracı ve robotik takımları ulusal ve uluslararası yarışmalara katılıyor. Bu takımlarda yer almak, özgeçmişe teorik derslerden çok daha güçlü bir katkı sağlıyor. İşverenler mülakatlarda not ortalamasından çok, öğrencinin gerçek bir proje üzerinde ne yaptığını sormayı tercih ediyor. Yabancı öğrencilerin bu takımlara katılmasının önünde bir engel yok, aksine farklı dil ve kültür bilgisi uluslararası yarışmalarda takımlara avantaj sağlıyor

Ayrıca birçok üniversite son sınıfta sanayi ile ortak bitirme projeleri yürütüyor. Bu projeler bazen doğrudan iş teklifine dönüşebiliyor

Sık sorulan sorular

Mühendislik diplomam kendi ülkemde tanınır mı?

Türkiye’deki akredite mühendislik programları genelde birçok ülkede tanınıyor. Bazı programların MÜDEK ya da ABET gibi akreditasyonları da bulunuyor, bu da uluslararası tanınırlığı artırıyor. Başvurudan önce kendi ülkenizin denklik kurallarını kontrol edin

Hangi mühendislik dalında iş bulmak daha kolay?

Bu, ülkeden ülkeye değişiyor. Genel olarak yazılım, elektrik-elektronik ve endüstri mühendisliği esnek dallar. İnşaat mühendisliği ise ekonomik döngülerden daha çok etkileniyor

Kız öğrenciler için mühendislik uygun mu?

Kesinlikle. Türkiye’de mühendislik fakültelerinde kız öğrenci oranı birçok Avrupa ülkesine göre yüksek ve endüstri mühendisliği gibi bölümlerde neredeyse yarı yarıya

Mühendislikte çift ana dal ya da yan dal yapılabilir mi?

Not ortalaması belirli bir seviyenin üzerinde olan öğrenciler birçok üniversitede çift ana dal ya da yan dal programlarına başvurabiliyor. Örneğin makine mühendisliği okuyan bir öğrenci endüstri mühendisliğinde yan dal yaparak yönetim tarafında da kendini geliştirebiliyor. Bu programlar ek ders yükü getiriyor, ama mezuniyet sonrası iş başvurularında öğrenciyi rakiplerinden ayıran bir artı oluyor

Bölüm seçiminde son adım

Bölüm seçerken sadece meslek prestijine değil, öğrencinin gerçekten neyle uğraşmaktan keyif aldığına bakın. Sahada mı, ofiste mi, laboratuvarda mı çalışmak istiyor? Bu sorunun cevabı ve öğrencinin notlarıyla birlikte size uygun üniversite listesini çıkarabiliriz

Ücretsiz danışmanlık alın →