“Lizbon’da bir daire alıp oturum alacağım” cümlesini hâlâ sık duyuyoruz. Oysa Portekiz Golden Visa programında gayrimenkul seçeneği 2023’teki yasa değişikliğiyle kaldırıldı ve bugün bu yolla yeni başvuru yapılamıyor. Program ise kapanmadı; yatırım fonları, şirket kurma, istihdam yaratma ve kültür ya da bilim alanına katkı gibi seçeneklerle devam ediyor
Bu değişiklik, Türkiye’den Portekiz’e yatırım düşünen pek çok kişinin planını baştan değiştirdi. Artık soru “hangi evi alayım” değil, “hangi yatırım aracı benim risk profilime uyuyor” oldu. Aşağıda güncel seçenekleri, her birinin nasıl işlediğini ve Türk yatırımcıların en çok takıldığı noktaları paylaşıyoruz
Portekiz Golden Visa nedir, ne sağlar?
Resmi adı ARI (Autorização de Residência para Atividade de Investimento) olan Portekiz Golden Visa, belirli bir yatırımı yapan Avrupa Birliği dışı vatandaşlara oturum izni veren bir program. Programın en çok sevilen yanı, düşük kalış şartı: Portekiz’de fiilen yaşamanız beklenmiyor, oturumu korumak için yılda yalnızca birkaç gün ülkede bulunmanız yeterli oluyor
Portekiz altın vize sahipleri şu haklardan yararlanabiliyor:
- Portekiz’de yaşama, çalışma ve eğitim alma hakkı
- Schengen bölgesinde vizesiz seyahat (180 günde 90 gün kuralı çerçevesinde)
- Eş, çocuklar ve bazı durumlarda bakmakla yükümlü olunan ebeveynlerin başvuruya eklenmesi
- Belirli bir süre sonra kalıcı oturum ve vatandaşlık başvurusu imkânı
Vatandaşlık süresiyle ilgili önemli bir not: Portekiz son dönemde vatandaşlık yasasında gereken ikamet süresini uzatmaya yönelik düzenlemeler yaptı. Bu konu hukuki süreçlerle birlikte değişebildiği için, vatandaşlığı ana hedef olarak görüyorsanız güncel kuralı mutlaka teyit edin
Gayrimenkul seçeneği neden kaldırıldı?
Portekiz’de konut fiyatlarının ve kiraların hızla yükselmesi, hükümeti “Mais Habitação” adı verilen konut paketine yöneltti. Bu paketle Golden Visa programından gayrimenkul alımı ve doğrudan sermaye transferi seçenekleri çıkarıldı. Daha önce gayrimenkul yoluyla oturum almış kişilerin hakları ise korundu; onlar mevcut oturumlarını yenileyebiliyor
Bugün bir Türk yatırımcı Portekiz’de ev alabilir, ama bu ev tek başına Golden Visa başvurusu için yeterli değil. Mülk almak isteyip oturumu başka bir yoldan kurgulayan yatırımcılar da var; bu durumda ev bir yaşam veya yatırım tercihi oluyor, oturumun dayanağı değil. Ev alarak oturum veren ülkeleri genel olarak merak ediyorsanız gayrimenkul satın alarak göç sayfamızda güncel alternatifleri bulabilirsiniz
Portekiz Golden Visa güncel yatırım seçenekleri
Son açıklanan kurallara göre başvuru yapılabilen başlıca yatırım türleri şöyle. Tutarlar zaman zaman güncellendiği için başvuru öncesinde resmi kaynaktan teyit edilmesini öneriyoruz
1. Yatırım fonu payları
En çok tercih edilen seçenek bu. Portekiz’de kayıtlı, gayrimenkule doğrudan yatırım yapmayan girişim sermayesi veya yatırım fonlarına yaklaşık 500.000 Euro yatırım yapılıyor. Fonun belirli bir vadesi oluyor ve yatırımın en az beş yıl korunması bekleniyor. Burada kritik konu fonun seçimi: yönetim ücretleri, çıkış koşulları, fonun Portekiz Sermaye Piyasası Kurulu (CMVM) kaydı ve geçmiş performansı dikkatle incelenmeli
2. Şirket kurma ve istihdam
Portekiz’de bir şirket kurup ya da mevcut bir şirketin sermayesini artırıp yaklaşık 500.000 Euro yatırım yapmak ve belirli sayıda kalıcı istihdam yaratmak da bir seçenek. Yalnızca istihdam yaratma yolunda ise belirli sayıda tam zamanlı iş yeri açmanız gerekiyor. Gerçek bir iş planı olan girişimciler için mantıklı, ama yönetimi ve sorumluluğu en yüksek seçenek de bu
3. Bilimsel araştırmaya katkı
Portekiz’deki kamu veya özel bilimsel araştırma kurumlarına yaklaşık 500.000 Euro katkı yapılması karşılığında başvuru mümkün. Bu seçenek geri dönüşü olmayan bir katkı olarak düşünülmeli
4. Kültür ve miras bağışı
Ulusal kültürel mirasın korunmasına veya sanatsal üretime yaklaşık 250.000 Euro katkı en düşük tutarlı seçenek. Ancak bu da bir bağış niteliğinde; paranızı geri almayı beklemiyorsanız ve kültürel bir projeyi desteklemek size anlamlı geliyorsa değerlendirilebilir
| Seçenek | Yaklaşık tutar | Paranın geri dönüşü | Kime uygun? |
|---|---|---|---|
| Yatırım fonu | 500.000 Euro | Fon performansına bağlı, vade sonunda | Pasif yatırım isteyenler |
| Şirket ve istihdam | 500.000 Euro + istihdam | İşin başarısına bağlı | Portekiz’de iş yapmak isteyen girişimciler |
| Bilimsel araştırma | 500.000 Euro | Yok, katkı niteliğinde | Hayırsever yatırımcılar |
| Kültür ve miras | 250.000 Euro | Yok, bağış niteliğinde | Daha düşük bütçeyle oturum hedefleyenler |
Kalış şartı ve oturumun yenilenmesi
Portekiz Golden Visa programının en büyük avantajı burada ortaya çıkıyor. Bilinen kurala göre ilk yıl en az 7 gün, sonraki iki yıllık dönemlerde ise en az 14 gün Portekiz’de bulunmanız yeterli. Bu, Türkiye’deki işinizi ve yaşamınızı sürdürürken Avrupa’da bir oturum hakkı elde etmenizi sağlıyor
Oturum izni ilk olarak iki yıllık veriliyor ve ardından yenileniyor. Yenileme sırasında yatırımın korunduğunu belgelemeniz gerekiyor. Fon payını erken satmak, şirketi kapatmak veya istihdamı düşürmek yenilemeyi riske sokuyor
Başvuru süreci adım adım
- Portekiz vergi numarası (NIF) alınması ve Portekiz’de banka hesabı açılması
- Yatırım türünün seçilmesi ve yatırımın gerçekleştirilmesi
- Belgelerin hazırlanması: pasaport, adli sicil kaydı, sağlık sigortası, yatırımı kanıtlayan belgeler, fonların yasal kaynağını gösteren evraklar
- Başvurunun göç ve sığınma işlerinden sorumlu kurum AIMA’nın çevrim içi sistemine yüklenmesi
- Biyometrik verilerin alınması için Portekiz’de randevuya katılım
- Onay sonrası oturum kartının teslim alınması
2023’te SEF’in yerini alan AIMA’nın iş yükü nedeniyle bekleme süreleri uzun olabiliyor. Bazı başvurularda onay için bir yıldan fazla beklendiği biliniyor. Güncel duyurular için aima.gov.pt adresini takip edebilirsiniz
Türk vatandaşları için pratik detaylar
Türkiye’den yapılan başvurularda en çok zaman alan kısım genellikle fonların kaynağını belgelemek oluyor. Portekiz makamları ve bankalar, yatırım yaptığınız paranın nereden geldiğini net görmek istiyor. Gayrimenkul satışı, şirket kâr payı, miras veya maaş birikimi gibi kaynakların tapu, vergi beyanı ve banka dökümleriyle desteklenmesi gerekiyor
Türkiye’de düzenlenen adli sicil kaydı, evlilik ve doğum belgeleri apostilli ve Portekizceye yeminli tercümeli olarak hazırlanmalı. Türk lirasının dalgalı seyri nedeniyle transfer zamanlamasını da önceden planlamanızı öneririz; yatırım tutarı Euro bazında hesaplanıyor
Örnek bir senaryo
İstanbul’da iki şirketi olan 48 yaşında bir yatırımcı düşünelim. Amacı çocuklarının ileride Avrupa’da okuyabilmesi ve ailesinin bir B planına sahip olması. Portekiz’e taşınmayı düşünmüyor. Bu profil için pasif bir yatırım fonu seçeneği genellikle en mantıklısı: yıllık kısa ziyaretlerle oturum korunuyor, çocuklar ise ilerleyen yıllarda Portekiz’de eğitim hakkından yararlanabiliyor. Ancak fon seçerken yönetim ücretleri ve vade sonu çıkış koşulları mutlaka bağımsız bir gözle incelenmeli
Portekiz altın vize ve alternatifleri
Avrupa’daki yatırım oturumları son yıllarda hızla değişti. İspanya Golden Visa 2025’te tamamen sona erdi, Yunanistan’da ise gayrimenkul eşikleri yükseltildi. Bu yüzden Portekiz, programı hâlâ açık olan az sayıdaki Batı Avrupa ülkesinden biri olarak öne çıkıyor. İspanya’daki değişikliği ve oradaki güncel seçenekleri İspanya’da yatırımla oturum yazımızda ele aldık
Avrupa dışında daha hızlı sonuç arayanlar için Körfez ülkeleri de gündemde. Farklı bir mantıkla işleyen BAE Golden Visa programı, özellikle iş bağlantıları Orta Doğu’da olan yatırımcıların ilgisini çekiyor. Portekiz’de yatırım yerine pasif gelirle yaşamak isteyenler için ise D7 vizesi, uzaktan çalışanlar için de dijital göçebe vizesi ayrı seçenekler olarak bulunuyor
Sık yapılan hatalar
- Eski bilgilere dayanarak gayrimenkul alımıyla Golden Visa başvurusu planlamak
- Fonu yalnızca pazarlama sunumuna bakarak seçmek, yönetim ücretlerini ve vade koşullarını incelememek
- Fonların kaynağını gösteren belgeleri son ana bırakmak
- Kalış şartını takip etmeyip yenilemede sorun yaşamak
- Vatandaşlık süresini eski kurallara göre hesaplamak
Sık sorulan sorular
Portekiz Golden Visa hâlâ geçerli mi?
Evet, program devam ediyor. Ancak gayrimenkul ve doğrudan sermaye transferi seçenekleri kaldırıldı. Yatırım fonu, şirket kurma, istihdam, bilimsel araştırma ve kültürel katkı seçenekleri ile başvuru yapılabiliyor
Portekiz Golden Visa ile Portekiz’de yaşamak zorunda mıyım?
Hayır. Oturumu korumak için gereken asgari kalış süresi oldukça düşük. Dilerseniz Türkiye’de yaşamaya devam edebilirsiniz; ancak kalıcı oturum ve vatandaşlık hedefleriniz varsa ek şartları değerlendirmek gerekiyor
Ailem de başvuruya dahil olabilir mi?
Eşiniz, bakmakla yükümlü olduğunuz çocuklarınız ve belirli şartlarda ebeveynleriniz başvuruya eklenebiliyor. Her aile üyesi için ayrı harç ve belgeler gerekiyor
Başvuru ne kadar sürer?
Yatırımın tamamlanması birkaç hafta sürebilir, ancak AIMA tarafındaki değerlendirme çoğu zaman aylar, hatta bir yılı aşan süreler alabiliyor. Planlamanızı buna göre yapmanızı öneriyoruz
Portekiz’i diğer ülkelerin programlarıyla karşılaştırmak için Avrupa golden visa programları rehberimize bakabilirsiniz
Karar vermeden önce
Portekiz Golden Visa, doğru kurgulandığında Türkiye’den çıkmadan Avrupa’da güçlü bir oturum hakkı sağlayabiliyor. Yanlış fon seçimi ya da eksik belge ise hem zaman hem para kaybına yol açabiliyor. Farklı ülkelerin yatırım programlarını birlikte görmek isterseniz yatırım yoluyla göç sayfamız iyi bir başlangıç noktası
Bütçenize ve hedeflerinize uygun seçeneği birlikte değerlendirmek için ücretsiz danışmanlık talebinde bulunabilirsiniz. Saya Group ekibi, yatırım türünden belge hazırlığına kadar size net bir yol haritası çıkarır
