Bulgaristan, Türkiye’ye kara yoluyla birkaç saat mesafede olan tek AB ülkelerinden biri. 1 Ocak 2025’te tam Schengen üyesi oldu, 1 Ocak 2026’da da euroya geçti. Bu iki gelişme, Bulgaristan oturum iznini Türk vatandaşları için hem daha değerli hem de daha çok aranan bir seçenek haline getirdi
Yaşam maliyetinin AB ortalamasının belirgin şekilde altında olması, yüzde 10’luk düz gelir ve kurumlar vergisi ve Türkiye’ye yakınlık, özellikle Edirne ve Kırklareli çevresinde iş yapanlar için Bulgaristan’ı cazip kılıyor. Bu yazıda oturum yollarını ve başvuru sürecini anlattık
Bulgaristan oturum izni türleri
Bulgaristan’da yabancılar için üç ana oturum statüsü var: uzun dönemli (1 yıl, yenilenebilir), kalıcı (5 yıl yasal ikametten sonra veya bazı özel durumlarda doğrudan) ve AB uzun dönem ikamet statüsü. İlk başvuru genellikle D tipi ulusal vize ile başlıyor
| Oturum yolu | Kimler için | Temel şart |
|---|---|---|
| Çalışma izni | Bulgar işverenden iş teklifi alanlar | İş Ajansı onayı, iş sözleşmesi |
| AB Mavi Kart | Üniversite mezunları | Ortalama ücretin üzerinde maaş |
| Şirket yöneticiliği | Bulgaristan’da şirket kuranlar | Yatırım ve Bulgar çalışan istihdamı |
| Emeklilik | Emekli maaşı alanlar | Düzenli emekli geliri ve konut |
| Yatırımla kalıcı oturum | Yatırımcılar | Yasada belirlenen tutarda yatırım |
| Aile birleşimi | Bulgar vatandaşlarının veya oturum sahiplerinin aileleri | Evlilik veya akrabalık belgesi |
Şirket kurarak Bulgaristan oturum izni
Türk girişimcilerin en çok sorduğu yol bu. Bulgaristan’da limited şirket (EOOD veya OOD) kurmak birkaç gün içinde mümkün ve asgari sermaye çok düşük. Ancak şirket kurmak tek başına oturum hakkı vermiyor. Yöneticisi olarak oturum alabilmek için şirketin belirli bir yabancı yatırım tutarını karşılaması ve en az 10 Bulgar vatandaşına istihdam sağlaması aranıyor
Bu şart küçük ölçekli girişimciler için ağır olabiliyor. Bu nedenle bazı başvuru sahipleri serbest meslek (freelance) iznini ya da Bulgaristan’daki şirketlerinde çalışan statüsünü değerlendiriyor. Hangi yolun uygun olduğu, iş planına ve bütçeye göre değişiyor
Çalışarak oturum
Bulgar bir işverenden iş teklifi alanlar, işverenin İş Ajansı’na başvurusuyla birleşik çalışma ve oturum izni alabiliyor. İşverenin pozisyon için yerel ve AB içinden aday bulamadığını göstermesi gerekebiliyor. Yüksek nitelikli pozisyonlarda ise Bulgaristan’ın AB Mavi Kart sistemi daha hızlı. Mavi Kart’ın genel kurallarını AB Mavi Kart rehberimizde anlattık
Emeklilik yoluyla oturum
Türkiye’den veya başka bir ülkeden düzenli emekli maaşı alanlar, gelirlerini ve Bulgaristan’daki konutlarını belgeleyerek uzun dönemli oturum alabiliyor. Bulgaristan’ın düşük yaşam maliyeti, Türk emekliler için bu yolu özellikle cazip kılıyor. Gelir tutarının Bulgaristan asgari ücretinin üzerinde olması bekleniyor
Yatırımla kalıcı oturum
Bulgaristan 2022’de yatırım yoluyla vatandaşlık programını kaldırdı. Yatırım yoluyla kalıcı oturum ise devlet tahvili, şirket sermayesi veya onaylı yatırım projeleri gibi yollarla, yaklaşık yarım milyon euroluk bir eşikle sürüyor. Euroya geçişle birlikte yasal tutarların euro karşılıkları da güncellendi. Avrupa’daki diğer yatırım seçenekleriyle karşılaştırmak için Avrupa golden visa programları rehberimize göz atabilirsiniz
Bulgar soyluların durumu
Türkiye’de Bulgaristan göçmeni ailelerden gelen birçok kişi Bulgar soyluluk belgesiyle vatandaşlık başvurusu yapabiliyor ya da zaten çifte vatandaş. Bu durumda oturum iznine gerek kalmıyor. Ailenizde Bulgaristan doğumlu bir büyük ebeveyn varsa bu yolu oturum başvurusundan önce kontrol etmenizi öneriyoruz
Başvuru adımları
1. D tipi vize
Uzun dönemli oturum için önce Bulgaristan’ın Türkiye’deki temsilciliklerinden D tipi ulusal vize alınıyor. Başvuru amacına göre çalışma izni, şirket belgeleri, emekli maaşı yazısı gibi destekleyici belgeler ekleniyor
2. Göç İdaresi’ne başvuru
Bulgaristan’a girdikten sonra İçişleri Bakanlığı’na bağlı Göç Müdürlüğü’ne oturum kartı başvurusu yapılıyor. Adres kaydı, sağlık sigortası ve mali yeterlilik belgeleri isteniyor
3. Yenileme ve kalıcı oturum
Uzun dönemli oturum her yıl yenileniyor. 5 yıl kesintisiz yasal ikametten sonra kalıcı oturum, ardından şartlar sağlanırsa vatandaşlık başvurusu mümkün
Gerekli belgeler
- Geçerli pasaport ve fotoğraf
- D tipi vize
- Başvuru amacını gösteren belgeler (iş sözleşmesi, şirket kaydı, emekli maaşı yazısı)
- Bulgaristan’da konut belgesi
- Sağlık sigortası
- Mali yeterlilik kanıtı
- Apostilli ve Bulgarcaya çevrilmiş adli sicil kaydı
Bulgaristan’da şirket kurma adımları
1. Şirket türünün seçimi
Yabancı girişimcilerin büyük çoğunluğu tek ortaklı limited şirket (EOOD) ya da çok ortaklı limited şirket (OOD) kuruyor. Asgari sermaye sembolik düzeyde, ancak oturum başvurusunda şirketin gerçek bir faaliyet yürüttüğünün gösterilmesi gerekiyor
2. Belgeler ve ticaret sicili
Ana sözleşme, ortak ve müdür kararları, Bulgaristan’da kayıtlı bir adres ve sermayenin yatırıldığını gösteren banka belgesi hazırlanıyor. Kayıt Ticaret Sicili Ajansı’na yapılıyor ve belgeler tamsa birkaç iş gününde sonuçlanıyor
3. Vergi ve muhasebe kaydı
Şirketin KDV kaydı ve yerel muhasebeci ile çalışması gerekiyor. Bulgaristan’da aylık ve yıllık beyanlar düzenli olarak verilmezse şirketin oturum başvurusunda dayanak olarak kullanılması zorlaşıyor
4. Oturum için ek şartlar
Şirket yöneticisi olarak oturum alabilmek için yasada belirlenen yabancı yatırım tutarı ve en az 10 Bulgar çalışanın istihdamı şartları karşılanmalı. Bu şartlar sağlanmadığında şirket kurmak oturum hakkı vermiyor, yalnızca ticari faaliyet imkânı sağlıyor
Bulgaristan’da yaşam maliyeti
| Kalem | Sofya (aylık) | Filibe ve Varna (aylık) |
|---|---|---|
| Tek yatak odalı daire kirası | 500 – 800 € | 350 – 550 € |
| Faturalar | 100 – 180 € | 80 – 150 € |
| Market ve yemek | 250 – 350 € | 200 – 300 € |
| Toplu taşıma | Yaklaşık 25 € | Yaklaşık 15 – 20 € |
Rakamlar euroya geçişten sonra fiyatların genel eğilimini yansıtıyor ve mahalleye göre değişebiliyor. Batı Avrupa ile kıyaslandığında Bulgaristan’da yaşam maliyeti hâlâ belirgin şekilde düşük
Bulgaristan mı, Yunanistan mı?
Türkiye’ye yakın bir AB ülkesinde oturum arayanlar çoğu zaman bu iki ülkeyi karşılaştırıyor. Yunanistan, golden visa ile ülkede yaşamadan oturum imkânı sunuyor ama yüksek yatırım gerektiriyor. Bulgaristan ise daha düşük maliyetli, fakat oturum için ülkede gerçek bir faaliyet ya da yaşam bekleniyor. Yunanistan seçeneğini Yunanistan golden visa yazımızda ayrıntılı anlattık
Bulgaristan’da çalışma izni için işveren süreci
Bulgar işverenin yabancı bir çalışan için başvurusu İş Ajansı’na yapılıyor. İşveren pozisyonu önce yerel piyasada ilan ediyor ve uygun aday bulunamadığını gösteriyor. Ajansın onayından sonra çalışan D tipi vizeye başvuruyor. Birleşik çalışma ve oturum izni genellikle bir yıl için veriliyor ve şartlar devam ettiği sürece uzatılabiliyor. Bulgaristan’da yabancı çalışan oranı ve çalışma koşullarına dair kurallar da kontrol ediliyor, bu nedenle küçük şirketlerin yabancı istihdamı daha zor olabiliyor
Türk vatandaşlarının en çok iş bulduğu alanlar inşaat, turizm, tekstil, lojistik ve hizmet sektörü. Varna ve Burgaz’da sezonluk turizm işleri de yaygın, ancak sezonluk izinler kalıcı oturuma geçişte sayılmıyor
Bulgaristan’da sağlık ve eğitim
Oturum izni sahipleri Bulgaristan ulusal sağlık sigortası sistemine prim ödeyerek dahil olabiliyor. Sofya ve Filibe’de özel hastanelerin hizmet kalitesi yüksek ve fiyatlar Batı Avrupa’ya göre uygun. Çocuklu aileler için Sofya’da İngilizce eğitim veren uluslararası okullar bulunuyor, Bulgar devlet okulları ise Bulgarca eğitim veriyor
Sıkça sorulan sorular
Bulgaristan’da ev almak oturum hakkı verir mi?
Hayır. Bulgaristan’da gayrimenkul sahibi olmak tek başına oturum hakkı sağlamıyor. Ev, başka bir oturum yolunda konut şartını karşılamak için kullanılabiliyor
Bulgaristan oturum izni ile Schengen’de seyahat edebilir miyim?
Evet. Bulgaristan 2025’ten beri tam Schengen üyesi olduğu için Bulgaristan oturum kartıyla diğer Schengen ülkelerinde 180 günde 90 güne kadar vizesiz kalabilirsiniz
Bulgaristan’da şirket kurmak ne kadar sürer?
Belgeler hazırsa ticaret siciline kayıt birkaç gün içinde tamamlanıyor. Oturum süreci ise vize ve göç idaresi başvurusuyla birlikte birkaç ay sürüyor
Bulgaristan’da vergi oranı nedir?
Bulgaristan’da gelir vergisi ve kurumlar vergisi düz oranlı ve yüzde 10. Temettü vergisi ise yüzde 5
Bulgaristan oturum izni ile Türkiye’de yaşamaya devam edebilir miyim?
Uzun dönemli oturum izni Bulgaristan’da yaşamanız için veriliyor. Yılın büyük bölümünü Türkiye’de geçirmek, yenileme ve kalıcı oturum aşamasında sorun çıkarabiliyor
Karar vermeden önce
Bulgaristan, Schengen ve euro ile birlikte AB’nin en uygun maliyetli giriş kapılarından biri haline geldi. Ancak şirket kurarak oturum almanın şartları sanıldığından ağır. Yanlış yapılandırılmış bir şirket, oturum başvurusunda ret ve gereksiz vergi yükü anlamına gelebiliyor
Bulgaristan’a göç planınızı birlikte değerlendirmek için göç danışmanlığı sayfamızdan ücretsiz görüşme talep edebilirsiniz. Avrupa’daki tüm oturum yollarını Avrupa’ya göç rehberimizde karşılaştırdık
